‘Zelfrijdend wegtransport kan spoorsector ontwrichten’

Als spoorvervoerders niet snel innoveren, zullen ze op termijn 20 tot 30 procent van hun marktaandeel kwijtraken aan het wegtransport. Vrachtwagens kunnen in 2030 volledig autonoom rijden en zo de concurrentie aangaan met het spoorvervoer, aldus Thomas Steffens van Boston Consulting Group (BCG) op de UIC Global Rail Freight Conference in Rotterdam.

Volgens SpoorPro, het vakblad voor railbedrijven, verwacht Steffens (foto) dat het zelfrijdend wegtransport de spoorsector zal ontwrichten, tenzij deze tijdig haar kosten reduceert en de kwaliteit aanzienlijk verbetert. BCG verwacht dat nog vóór 2030 vrachtwagens op grote schaal volledig autonoom gaan rijden. ‘Deze technologie zal de kosten van het wegtransport tot 50 procent reduceren en de kwaliteit verhogen’, aldus Steffens.

De spoorsector moet volgens hem daarom nú handelen en zorgen dat ze sneller en competitiever wordt. Daarnaast moet de sector volgens Steffens zorgvuldig kijken naar geplande investeringen. ‘Het risico bestaat dat er nu investeringen worden aangegaan op basis van het huidige wereldbeeld, maar die niet bij de realiteit passen van 2030 of 2040’, aldus de BCG-principal in het vakblad.

Treinbeïnvloedingssysteem

Overigens kunnen ook treinen al in beperkte mate autonoom rijden, via het Europese beïnvloedingssysteem ERTMS. Het systeem grijpt bijvoorbeeld in als een trein met een te hoge snelheid rijdt of een rood sein dreigt te negeren. Op termijn kan ERTMS ook worden ingezet voor het rijden zonder bestuurder. ‘De spoorsector zal iedere mogelijkheid om kosten te reduceren zo snel mogelijk moeten doorvoeren om er qua concurrentiepositie niet op achteruit te gaan. De zelfrijdende trein is er daar zeker één van’, aldus Steffens.

ProRail en DB Cargo onderzoeken volgens SpoorPro op dit moment de mogelijkheid om deze technologie toe te passen op de Betuweroute. De spoorbedrijven kondigden in juni van dit jaar proeven aan waarbij ze met zelfrijdende treinen over deze goederenspoorlijn willen rijden. Ook wordt bekeken hoe dit op een veilige manier kan gebeuren.

Platooning

De technologie rond het zelfrijdend wegtransport heeft in de automotive-sector de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen. Truck-platooning houdt in dat twee of drie trucks, die met wifi verbonden zijn, in colonne rijden. Daarbij bepaalt de voorste vrachtauto de snelheid en de route en kunnen de andere trucks, met een chauffeur die alleen fungeert als toezichthouder, op korte afstand volgen.

‘Platooning reduceert de kosten van goederenvervoer over de weg met 10 tot 20 procent. Als vrachtwagens volledig zelfsturend worden, dan zullen deze kosten zelfs met 50 procent afnemen’, voorspelt Steffens. Volgens hem zal het wegvervoer in dat geval sneller en beter zijn dan het vervoer per spoor. Ook al omdat het transport over de weg punten scoort op het gebied van deur-tot-deurvervoer.

Concurrentiepositie verbeteren

Om te concurreren met het wegvervoer moet de spoorsector zijn concurrentiepositie verbeteren, businesscases ontwikkelen voor investeringen en een positie opbouwen in autonoom rijden. ‘Oefen druk uit op overheden om te investeren, maar blijf tegelijkertijd ook ontwikkelen.’ De spoorsector zou volgens Steffens een leidende positie moeten innemen in de zelfsturende technologie. Iets wat op dit moment volgens hem niet het geval is.