Vraagtekens bij duurzaamheid cacao Ivoorkust

Van alle cacao wereldwijd wordt 15 à 20 procent duurzaam geproduceerd. Dat wil zeggen: met betere omstandigheden voor de boeren en hun land. In Ivoorkust is de werkelijkheid echter weerbarstiger, aldus het FD van 13 april 2015.

Nederland vervult een voortrekkersrol als het gaat om duurzame cacao. Vijf jaar geleden tekende de vaderlandse cacaosectie een intentieverklaring om te komen tot 100 procent ‘gegarandeerd duurzame cacaoconsumptie’ in 2025. Duurzame cacao heeft een keurmerk van bijvoorbeeld Rainforest Alliance, UTZ Certified of Fairtrade.

Duurzaamheidsprogramma’s zijn gemeengoed bij alle grote cacaobedrijven. Multinationals als Mars, Cargill en Barry Callebaut werken in Ivoorkust samen met cacaocoöperaties. Bijna 60 procent van Cargills cacao die hier vandaan komt, is nu duurzaam. Cargill traint zo’n 70.000 boeren, met 180 farm field schools.

In Duekoue, een stad in het hart van het cacaogebied, bevindt zich een klein pakhuis. Op de witte muren staan de duurzaamheidsprincipes geschilderd. Dat betekent: geen werkers onder de vijftien jaar, een legale manier van betaling, werken met beschermende kleding en veilig gereedschap. Maar ook: bescherming van de gewassen en de watervoorraad en een goede werkomgeving.

Weerstand

Het klinkt mooi, maar toch stuiten de regels ook op de nodige weerstand. Zo wordt het gebruik van de machete voor het openen van de vrucht ontmoedigd. Duurzaamheidsorganisaties geven er de voorkeur aan dat de vrucht met daarin de cacaoboon wordt geopend door er tegenaan te slaan met een stuk hout of een steen; dat is minder gevaarlijk dan een kapmes. Maar in de binnenlanden van Ivoorkust loopt echt iedereen nog met een machete.

En het systeem kent duidelijke zwaktes. Zo is de herkomst van de boon vrijwel niet na te gaan. Coöperaties zouden in principe reguliere cacao kunnen mengen met gecertificeerde bonen. Ze ontvangen dan toch hun premies en gewone cacao wordt vervolgens verkocht alsof hij duurzaam is. Hoeveel duurzame cacao uit Ivoorkust dus daadwerkelijk aan alle criteria voldoet, is vooralsnog dan ook volstrekt onduidelijk.