Voorkom waardevernietiging door retourstromen

transport

Er zijn consumenten die online vijf paar schoenen kopen, één paar houden en de andere vier terugsturen. Ze worden daartoe verleid door de webshops die hardop verkondigen dat ze geen kosten in rekening brengen voor het retourneren van artikelen. Ik vraag me echter af of de marge op dat ene paar schoenen opweegt tegen de retourkosten van die andere vier paar. Het antwoord weet ik niet, maar hangt samen met een andere pregnante vraag: maken al die webshops wel winst, of zijn ze vooral bezig om marktaandeel te kopen?

Bovenstaand voorbeeld is de concrete uitwerking van twee tegengestelde ontwikkelingen die we in onze supply chains kunnen waarnemen. De eerste ontwikkeling is de ingrijpende versnelling van deze supply chains. Doorlooptijden moeten omlaag en omloopsnelheden moeten omhoog, terwijl tegelijkertijd de levenscyclus van producten steeds korter wordt. Denk aan webshops die beloven om orders binnen 24 uur of vaak nog sneller uit te leveren, maar ook aan de modesector die het aantal collecties heeft uitgebreid van twee naar vier, zes of twaalf per jaar. De consequentie is dat voorraden dalen en dat daarmee de traditionele buffers waarmee we ons wapenen tegen de risico’s in de supply chain wegvallen.

Zichzelf opblazen

De tegengestelde ontwikkeling bestaat uit de toenemende retourstromen in veel supply chains. Webshops merken dat aan het hoge aantal retouren die ze krijgen te verwerken, maar ook in andere sectoren worden retourstromen belangrijker. Steeds meer bedrijven nemen producten terug om ze te repareren, reviseren of recyclen. Als het gaat om consumentenelektronica zijn daarover op Europees niveau al regels opgesteld, zoals de WEEE-richtlijn (Waste Electrical and Electronic Equipment). Ook in de zorgsector ontstaan op dit moment initiatieven om niet gebruikte zorgproducten terug te nemen en opnieuw in de supply chain te brengen.

Al die retourstromen gaan gepaard met kosten waardoor de netto-waarde die bedrijven aan hun supply chains toevoegen, onder druk staat. Anders gesteld: als bedrijven niet goed omgaan met hun retourstromen, wegen de kosten daarvan niet op tegen de baten en daalt hun rendement.  Als webshops hun retourenpercentage nog verder zien stijgen en ze geen retourkosten in rekening blijven brengen, dreigt de e-commerce-sector zichzelf op te blazen. De vraag is deze hoe webshops en andere bedrijven die kampen met retourstromen voor voldoende netto-waarde kunnen zorgen.

Versnelling van informatie

Een groot deel van het antwoord ligt in de integratie van de voorwaartse en achterwaartse supply chain. De meeste bedrijven beginnen pas na te denken over retouren nadat ze een product hebben verkocht en uitgeleverd. Door in het ontwerp van bedrijfsmodellen en wellicht ook van producten alvast rekening te houden met retourstromen, kan de negatieve impact daarvan worden geminimaliseerd en de waarde gemaximaliseerd. Als bij een e-tailer 40 procent van de producten wordt teruggestuurd, is de retourstroom de grootste inkomende goederenstroom  geworden. Dan is het slim om ook bij inkoop en voorraadbeheer daarmee rekening te houden.

Een belangrijke voorwaarde hiervoor is versnelling van informatie. Het gebeurt nog maar al te vaak dat goederen te traag door de keten bewegen omdat tussen de schakels niet of nauwelijks informatie wordt uitgewisseld. Anno 2013 is daarvoor geen excuus meer. De technologie voor het delen van informatie is beschikbaar, alleen wordt het tijd dat bedrijven het belang daarvan inzien en daarmee aan de slag gaan. Hoe meer en hoe sneller informatie beschikbaar is, hoe groter de mogelijkheden om de voorwaartse en achterwaartse supply chain te integreren.

Pieter Van den Broecke
Managing Director Central Europe