Veiligheid en kwaliteit kwetsbaarste supply chain risico’s in food

In de voedingsmiddelenindustrie zijn voedselveiligheid, kwaliteit en financiële risico’s de risicogevoeligste aandachtsgebieden, terwijl de aandacht voor de impact op het milieu laag blijft. Dat blijkt uit wereldwijd onderzoek van DNV Business Assurance, specialist in certificering en GFK Eurisko, onder ongeveer 500 voedingsmiddelenprofessionals afkomstig van bedrijven uit Europa, Noord- en Zuid-Amerika en Azië.

Voedselveiligheid (63 procent) en kwaliteit (54 procent) zijn de aandachtsgebieden binnen supply chain management die door bedrijven als het kwetsbaarst worden gezien. Financiële risico’s (38%) worden als minder bedreigend ervaren (althans, tot dusver), evenals risico’s die betrekking hebben op compliance met wet- en regelgeving (35 procent) en uitdagingen op milieugebied (29 procent). Onderaan het lijstje staan de relaties met de gemeenschap (10 procent) en de ethische aspecten (8 procent).

Voedingsmiddelenketen

De voedingsmiddelenketen is dermate complex en divers dat er geen sprake kan zijn van één enkele oplossing om de risico’s te verminderen – een combinatie van verschillende maatregelen is hier dan ook op zijn plaats. Voor de voedingsmiddelenketen geldt dat de voordelen van risicobeperkende maatregelen opwegen tegen de kosten daarvan. Dat is althans de mening van één op de twee deelnemers aan het onderzoek.

Er zijn geen specifieke maatregelen die vaker worden toegepast dan andere. Meer dan 80 procent van de bedrijven past het hele palet van maatregelen toe: van het uitsluiten van leveranciers in kwetsbare regio’s tot en met diversificatie, ontwikkeling en assessment (audits en evaluaties) van leveranciers, certificering volgens regelgevingsnormen, crisismanagementplannen en risico-overdracht.

Daarbij blijkt dat kleinere bedrijven vaker kiezen voor diversificatie van leveranciers en het vermijden van sourcing in risicovolle gebieden. Grote bedrijven daarentegen kiezen vaker voor maatregelen gericht op het beoordelen van leveranciers en risico’s, en voor co-productie, certificering en calamiteitenplanning.

Klantbehoefte

Het uitvoeren van assessments wordt als de effectiefste maatregel beschouwd, vooral voor het beheersen van problemen rond kwaliteit en voedselveiligheid. Daarnaast zijn ook certificering en calamiteitenplanning uitermate effectieve maatregelen volgens de onderzochte bedrijven. De laatste twee maatregelen krijgen ook de voorkeur bij de bestrijding van potentiële milieurisico’s.

Het onderzoek laat geen enkele twijfel over de redenen waarom bedrijven maatregelen invoeren gericht op preventie en beheersing van risico’s binnen de gehele keten. Meer dan 50 procent van de deelnemers geeft aan zich te hebben laten leiden door de behoeften en eisen van hun klanten. Dit geldt met name voor de kleinere bedrijven. Ongeveer 60 procent van de grote bedrijven ziet ketenbreed risicomanagement juist als een integraal onderdeel van hun bedrijfsstrategie, én als een belangrijke concurrentiefactor.

Ketenbreed

Bedrijven die zijn overgegaan tot het invoeren van ketenbrede risicobeperkende maatregelen geven aan dat ze hier wezenlijk voordeel van hebben gehad, zowel wat betreft verbetering van de productkwaliteit (74 procent) en hun concurrentiepositie (51 procent) als met het oog op op hun merkreputatie (42 procent). Dit laatste aspect is met name relevant voor fabrikanten van eindproducten (merkeigenaren).

Bij de vraag of supply chain management meer voordelen of juist meer nadelen biedt, blijkt het kostenaspect (62 procent) een obstakel. De kosten van supply chain management lijken vooral zwaar te wegen in Azië en Noord-Amerika (71 procent in beide gevallen). Qua kostendruk zijn er geen noemenswaardige verschillen tussen het investeren in voedselveiligheid, kwaliteit of het milieu. Door 84 procent van de deelnemers worden met name de kosten van maatregelen voor het verminderen van ethische risico’s als hoog ervaren.