Risicomanagement moet voorop bij inkoop agrarische grondstoffen

Voedselverwerkende organisaties dienen bewust om te gaan met risicomanagement bij het inkopen van agrarische grondstoffen. De uitdaging voor inkopers om voldoende grondstoffen van de juiste kwaliteit veilig te stellen tegen een geschikte prijs wordt namelijk groter. Dat vraagt om een strategische aanpak. Dat blijkt uit afstudeeronderzoek van Laurens Mosselman in opdracht van inkoopadviesbureau Supply Value.

 

‘Risicomanagement is het aanbrengen van structuur in toeval’, zegt Mosselman. Naar aanleiding van uitgebreid theoretisch onderzoek en gesprekken met elf voedselexperts en inkoopprofessionals van food commodities maakte Mosselman een analyse hoe risico’s effectief gemanaged kunnen worden.

Kampioen

De grondstoffenmarkt is een wereldwijde handel waarbij prijzen continu veranderen door een disbalans tussen vraag en aanbod. Zo wordt de vraag beïnvloed door een sterk groeiende wereldbevolking, de opkomst van biodiesel en door veranderende eet- en dieetpatronen vanwege toenemende welvaart. Politieke besluitvorming en weersomstandigheden hebben eveneens een effect op de verhouding tussen vraag en aanbod.

De volatiliteit in prijzen is de afgelopen vijf jaar heftiger geworden. Het gaat hier om een macro-economisch probleem. Eén enkele organisatie is daarom niet in staat om met een totaaloplossing te komen en zo risico’s te vermijden. Echter, zoals een geïnterviewde sourcing manager eerlijkheidshalve stelt: ‘Je hoeft niet elke wedstrijd te winnen om aan het eind van de rit kampioen te worden.’

Schommelingen in grondstofprijzen zorgen voor onzekerheid. Wat is het juiste moment waarop we een contract afsluiten en grondstoffen inkopen? Hoeveel moeten we kopen? En tegen welke prijs? Hoe lang laten we de contracten doorlopen? Bedrijven dreigen geen optimale beslissingen te kunnen nemen over vraagstukken zoals deze. Mosselman: ‘Inkopers worden geconfronteerd met risico’s in prijs, kwaliteit en volume. Er kan een competitief voordeel worden behaald door deze risico’s om te zetten in kansen.’

Schandalen

Het beheersen van risico’s in de grondstoffenmarkt begint met een analyse van welke grondstoffen daadwerkelijk van belang zijn voor de organisatie. Vervolgens dient het toeleveringsrisico te worden ingeschat door de markt te analyseren. De ontwikkelingen op de sourcing-locatie, de structuur van de toeleveringsketen en een profiel van de leverancier zijn factoren waar rekening mee gehouden dient te worden.

Bovendien hebben recente ontwikkelingen zoals de intrede van financiële partijen in de grondstoffenmarkt, de invloed van speculatie op prijsontwikkelingen en het groeiende besef van voedselveiligheid na schandalen met de EHEC-bacterie in taugé en de fraude met paardenvlees de markt getransformeerd. Inkoopafdelingen moeten de dynamiek in deze markt nauwlettend in de gaten houden.

Crossfunctioneel risico-overleg

Supply Value heeft een aantal strategieën geïdentificeerd waarmee inkoopafdelingen risico’s kunnen beheersen. Die lopen uiteen van de controle in de keten overnemen, relaties in de keten meer strategisch managen of door te focussen op innovatie. ‘Welke strategie het effectiefst is, is afhankelijk van drie factoren’, zegt Mosselman. ‘De grondstof die wordt ingekocht, de positie van de organisatie in de keten en de mate van risicotolerantie.’

Ongeacht de omstandigheden waarin een bedrijf zich bevindt, is scenarioplanning een effectieve beheersmaatregel. Het in lijn brengen van inkoopstrategie met bedrijfsstrategie, door middel van een crossfunctioneel risico-overleg is eveneens waardevol. Indien de prijs, kwaliteit of volume van een toelevering verslechtert, heeft dit namelijk gevolgen voor de gehele organisatie.