Prinses Laurentien: ‘Echte risico’s vaak niet geïdentificeerd’

De échte risico’s zijn die risico’s die nooit vooraf werden geidentificeerd. Dat stelt Laurentien van Oranje-Nassau. De prinses was de afsluitende spreker tijdens het Risk Management Summit die Diversey organiseerde tijdens de ISSA/Interclean in Amsterdam op 10 mei 2012. Haar presentatie gaat over ‘driving long-term value: the human dimension of risk management.’

De eerste helft van de top over risicomanagement die Diversey organiseert tijdens de ISSA/Interclean ging over voedselveiligheid  en de impact op mensen en winstgevendheid. Vier topmannen uit verschillende sectoren deelden hoe zij omgaan met nieuwe regelgeving voor voedselveiligheid en bijkomende operationele uitdagingen.

De paneldiscussie ging over recalls. Terwijl Neil Marshall, global director of quality and food bij Coca Cola Company, blokkeerde bij de vraag van de provocerende discussieleider Martin van Putten hoeveel recalls Coca Cola afgelopen jaar had gehad, sprak Suzan Horst, corporate quality director bij Royal FrieslandCampina, er openlijk over. Bij FrieslandCampina waren er afgelopen jaar talloze niet-openbare recalls. ‘Het gaat niet zozeer om de hoeveelheid recalls maar om de impact ervan. Snelheid is cruciaal. Wij hebben een robuust systeem gecreëerd zodat de foutieve producten de winkels bijna nooit bereiken en de impact dus beperkt blijft’, vindt Horst.

Afgelopen jaar moest de coöperatie desondanks een partij rietjes, , die gratis werden geleverd  bij Fristi six-packs, uit de winkels terughalen omdat ze niet veilig waren. Het transparante kunststof koppelstukje, dat was bevestigd aan de zogenoemde super slurper, zou een risico kunnen zijn indien het koppelstukje los raakt en in de keel terecht zou komen. ‘We hadden alles gecheckt met de speelgoedwetgeving, maar wie wist dat we ook een rietjeswetgeving hadden?’, stelt Horst retorisch. FrieslandCampina is er door de nVWA (nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit) op gewezen dat de rietjes niet aan alle eisen voldoen. Er zijn geen incidenten met de rietjes bekend.

Volgens Horst is er overigens een nieuwe trend: bewijzen dat een incident niet door jou is veroorzaakt. FrieslandCampina krijgt met enige regelmaat ‘onmogelijke claims’. Zo was er een met een worm in een product in China. ‘Wormen kunnen helemaal niet leven zonder zuurstof. Het duurde weken dat we konden aantonen dat het een Chinese worm was’, illustreert Horst. ‘We zijn tegenwoordig drukker met bewijzen dat we er niets mee te maken hebben.’

Infecties
Het tweede deel ging over arbeidsveiligheid en de opwaartse spiraal van efficiëntie en veiligheid. Om de gezondheid van de consument te waarborgen moeten managers hun focus richten op de veiligheid van de werknemer, door het verstrekken van de correcte procedures voor infectiepreventie en de juiste apparatuur en training. Iedere dag serveren we 100 miljoen items. Eén op de duizend mensen werkt voor McDonalds; er werken wereldwijd 1,6 miljoen mensen in de restaurants.

De Iranier Bizhan Pourkomailian, director of food safety and supplier workplace accountability bij McDonald’s Europe, gaf een aantal voorbeelden van de manier waarop zij infecties in de hand proberen te houden. ‘Niezen? Doe het in een zakdoek en gooi het dan weg. Geeft er iemand over? Ruim het dan zo snel mogelijk op. Handcontact? Kussen is veiliger. Is er iemand ziek? Laat hem dan thuisblijven. Wij onze klanten echter niet controleren, voorzien van een arts of medicijn.’

Waarom?
De afsluitende spreker van de top over risicomanagement was prinses Laurentien. Zij heeft naar eigen zeggen een andere blik op risicomanagement ontwikkeld. Wat haar ’s nachts wakker houdt, is de vraag hoe het kan dat we alle kennis in de wereld hebben, maar dit niet systematisch gebruiken. ‘We weten al tientallen dat het klimaat verandert’, illustreert ze. ‘Waarom doen we niets? Waarom gebeurde het? Waarom zijn we terughoudend om bedrijfsongevallen te rapporteren? Wat is de blokkerende factor?’, zijn de vragen die gesteld moeten worden. ‘Volgens mij komt het doordat de mens niet in staat is om verder te denken dan zijn eigen bestaan.’

Volgens de prinses is er een nieuwe manier van denken nodig. Een open mindset, die ontstaat door vijf tot zeven keer “Waarom?” te vragen. ‘De échte risico’s zijn niet die risico’s waar een naam aan hangt, maar de ontastbare en onzichtbare risico’s. Door “Waarom?” te vragen, zouden we ze wel identificeren.’

Prinses Laurentien, oprichter van Missing Chapter Foundation gericht op het bevorderen van de dialoog tussen kinderen, jongeren en volwassenen over de aarde, luistert zelf graag naar de stem van kinderen. ‘Kinderen zijn geen beslissers, dat is niet hun macht.’ Wat hun macht dan wel is, illustreert ze met een filmpje en een praktijkvoorbeeld van een bedrijf dat een sessie hield met kinderen. De board van het niet nader genoemde bedrijf moest een uur lang stil zijn en mocht alleen maar vragen stellen aan die kinderen. Kinderen geven onverwachte antwoorden. ‘Achteraf zeiden de boardleden tegen mij dat ze het zo moeilijk vonden om een uur niks te zeggen’, aldus de prinses, die haar slotgedachte uiteindelijk afsloot met een citaat van de Franse auteur André Gide: ‘Man cannot discover new oceans unless he has the courage to lose sight of the shore.’