Plan B

Al sinds mijn eerste vliegreis, nu meer dan 20 jaar geleden, heb ik grote interesse voor alles wat zich op en rond vliegvelden afspeelt. Het is mijns inziens een paradijs voor elke supply chain professional. De goederenstromen (waarbij ik de passagiers ook tot de goederen reken) zijn zeer groot en toch lukt het best aardig om het juiste in ieder toestel te krijgen. Als je dan ook nog bedenkt dat er keuzes gemaakt moeten worden over hoeveelheden brandstof, eten en drinken, dan begrijp je dat er best een supply chain-uitdaging is. En dan heb ik het nog niet over de samenwerking tussen alle partijen op en rond het vliegveld. Er zijn bedrijven aan kleinere supply chain-uitdagingen ten onder gegaan.

Het inschatten van risico’s in deze keten komt in vrijwel alle al benoemde elementen terug. Actueel is de discussie rond de te tanken brandstof; welk risico neemt de piloot (als deze al risico neemt). Maar ook andere risico’s spelen mee in de luchtvaart. U (wellicht) en ik (in ieder geval) nemen de nodige risico’s door pas laat de vertrekhal binnen te lopen en te verwachten dat je toch nog net op tijd bent, net als uw koffer. Vliegtuigmaatschappijen nemen weer risico’s bij het bepalen van minimale overstaptijden voor de reiziger en zijn of haar koffer. Veel gaat er goed (dat is in ieder geval mijn ervaring), vooral ook omdat er juist op die risico’s wordt gemanaged als integraal onderdeel van de keten.

Een lange inleiding om mijn verbazing over een ervaring onlangs op het vliegveld aan te halen. Nietsvermoedend kom ik de vertrekhal binnen om mijn bagage af te geven. De drop off-rij is lekker rustig en mijn gedachten gaan al uit naar een kop koffie. Helaas rekende ik even buiten de software van de vliegtuigmaatschappij: die deed het niet en we konden dus niets afgeven. Best jammer wanneer je na een korte nacht verlangt naar die kop koffie. De balies naast ons van andere maatschappijen gingen vrolijk door, blijkbaar is de check-in-software niet centraal geregeld voor een vliegveld (waarbij ik even in het midden laat of dat nu raar, vreemd of eigenlijk heel logisch is).

Wat me meer verbaasde was dat er geen plan B was; geen software, geen check-in. Alles de vertraging in. Ook ons vliegtuig vertrok dus te laat, wat in een keten van vluchten een hele dag ellende betekent. Hoe kan het zijn dat hier geen plan B is in een risicomijdende wereld als de luchtvaart? Ik kan er de vinger niet op leggen, maar vreemd is het wel.

MIT-professor Charles Fine sprak al over de innovatiekracht in ketens met een hogere clockspeed. Dat geldt waarschijnlijk ook voor risicomanagement. Zo kunnen wij veel leren van dat wat er in de luchtvaart aan risicomanagement wordt gedaan en deze gaat doen. Het is te hopen dat ook een plan B op een innovatielijstje staat.

Bas Voeten,director PwC