Pionieren in hergebruik van materialen valt niet mee

Nanne Fioole van matrasrecyclingbedrijf Retourmatras pioniert al 25 jaar in hergebruik, maar zijn initiatieven komen doorgaans te vroeg voor de gevestigde orde. Dat schrijft het FD Weekend op 2 juni 2012.

Fioole begon 25 jaar geleden met een adviesbureau voor recycling in de afvalstoffensector. Het meeste afval belandde destijds op stortplaatsen, totdat provincies en gemeenten een hinderwetvergunnning gingen eisen. Gemeentes, provincies en de honderden afvalbedrijven wisten niet hoe ze dat moesten aanpakken. Fioole zette toen met steun van afvalverwerkers Zegwaard en Van Gansewinkel een branchevereniging op en adviseerde vanuit zijn bureau in het traject van wetgeving naar praktijk.

Vervolgens zette hij een recyclingsysteem op voor hergebruik van groenafval voor plantsoenendiensten, Rijkswaterstaat en provincies. Hij maakte er compost van voor particulieren. ‘Dat kunstje heb ik daarna herhaald voor autobanden, kamerbreed tapijt, keukens, meubels en gipsplaten. Die initiatieven kwamen eigenlijk allemaal veel te vroeg en dan is het elke keer weer een ramp. Overheden die je binnenhalen en roepen: “Wat fijn dat je er bent, we zullen je graag helpen”, dat kun je echt vergeten. Je hebt ook altijd te maken met brancheorganisaties waar iedereen het beter weet en niet toehapt, want ze vinden hergebruik te duur enzo. Ik heb het bovendien vaak zelf verkeerd ingeschat. Dan was er bijvoorbeeld al een beter idee in de markt. ’ Rijk is Fioole er dus niet van geworden.

Niet gemakkelijk
Sinds kort heeft Fioole met compagnon Gerrit van Werven in Lelystad een installatie draaien die matrascomponenten scheidt. Bij gebrek aan grootschalige inzameling belanden in Nederland elk jaar anderhalf miljoen afgedankte matrassen in de gemeentelijke afvalovens, met alle milieudruk van dien. De machines persen het zachte materiaal tot balen voor hergebruik in ondertapijt of isolatiemateriaal; het hout wordt aangewend als brandstof, het textiel als poetsdoek, de stalen veren als schroot.

Tientallen retailers en enkele hotelketens en vakantieparken betalen tien euro per aangeleverde matras. Het gaat om honderdduizend matrassen per jaar, de helft van de verwerkingscapaciteit. Hoewel de aanlevering toeneemt en Retourmatras dit jaar break-even denkt te draaien, is het niet gemakkelijk. ‘We hebben geen overheidssubsidie en weinig medewerking van gemeenten en matrassenproducenten. We hebben geen banklening en betalen alles uit eigen zak.’

De installatie is bij de start van het project berekend op een concurrerend tarief ten opzichte van de gemeentelijke verbrandingstarieven van 175 euro per ton. Die tarieven zijn intussen gezakt naar 50 euro door de gigantische overcapaciteit die de gemeenten met hun verbrandingsovens hebben gecreëerd. ‘Aan de andere kant hebben we vanuit Europese landen en zelfs vanuit de VS offertes ontvangen voor onze installatie en het concept. Het ziet er dus rooskleurig uit’, aldus Fioole.