Oranje dwergkreeftjes

Het loopt tegen het einde van het jaar en dus is het tijd voor het uitreiken van diverse awards. Wie is de klant van het jaar? Welke werknemer heeft het best gepresteerd? Wie wordt de leverancier van het jaar? Ook de diverse beroepsverenigingen doen een duit in het zakje en kiezen hun beste professionals en/of directors van het jaar. Zo ook binnen inkoop.

De kans is groot dat als u deze column leest reeds duidelijk is wie de CPO Award 2012 heeft gewonnen. Deze award wordt jaarlijks uitgereikt tijdens het International Supply Management Congres (ISMC) aan de Chief Procurement Officer (CPO) die opvallende resultaten heeft geboekt op gebied van innovatie, besparingen en (re)organisatie. Op het moment van schrijven is het nog onduidelijk of het Kees Gerretse (Tata Steel), Guy DePoortere (Belgacom) of Peter Verkaaik (Wavin) is geworden. Het zijn drie zeer uiteenlopende kandidaten, werkzaam bij drie heel verschillende bedrijven, maar allen zijn eindverantwoordelijk voor de inkoopfunctie binnen hun bedrijf.

CPO’s zijn een relatief nieuw verschijnsel. Het is pas rond 2000 dat de eerste CPO’s werden benoemd. Toentertijd werd voorspeld dat rond 2015 de meerderheid van de grote bedrijven een CPO zou hebben die rechtstreeks rapporteert aan de CEO of deel uitmaakte van de ‘board’. Onderzoek (Trent, 2004) uit die tijd toonde aan dat een nauwe relatie tussen CEO en CPO sterk correleerde met een effectieve inkoopfunctie. Recent onderzoek van Johnson en Leenders (2009) zet daar vraagtekens bij en toont aan dat de meerderheid van de CPO’s niet rapporteert aan de CEO, maar aan andere senior executives (CFO, COO, etc.). Zeker voor grote bedrijven is het niet altijd wenselijk voor een CPO om te rapporteren aan de CEO.

Toch zijn er vandaag meer CPO’s die op ‘board level’ opereren dan in 2011, zo blijkt uit onderzoek van Procurement Leaders. Echter, binnen de 500 grootste bedrijven in Europa zijn nu 30 CPO’s te vinden die op ‘board level’ opereren en dat is maar 6 procent van het totaal aantal CPO’s. Het is dus nog steeds een zeldzaam verschijnsel. Hoe zit het dan met al die andere CPO’s?

Als we kijken naar de drie genomineerden voor de CPO Award 2012 wordt dat al snel duidelijk. Gerretse is officieel group director procurement binnen Tata Steel, Verkaaik is global procurement director bij Wavin en DePoortere is vice president supply chain management binnen Belgacom. Met andere woorden, CPO is ondertussen meer een algemene aanduiding geworden voor de hoogste inkoopverantwoordelijke binnen een bedrijf. Of deze persoon nu wel of niet aan de CEO rapporteert, de inkoopfunctie centraal aanstuurt, een eigen budget heeft, ‘hire & fire’-verantwoordelijkheid heeft en ook feitelijk CPO als functienaam heeft, maakt blijkbaar niet meer uit.

Een mooi staaltje van job inflation. Het lijkt erop dat de enige echte CPO’s die prachtig oranjegekleurde dwergkreefjes zijn die je vindt als je via Google Afbeeldingen zoekt naar CPO.

Frank Rozemeijer is NEVI hoogleraar Purchasing & Supply Management aan Maastricht University
f.rozemeijer@maastrichtuniversity.nl