Nieuwe ketenmonitor moet tot gezamenlijke trade-offs leiden

Het Supply Chain Excellence Leadership Platform (Scelp) heeft een belangrijke eerste stap gezet in de ontwikkeling van een gezamenlijke ketenmonitor die de prestaties van de gezamenlijke ketenpartners meet, en daarmee hun vermogen om gezamenlijk trade-offs te maken die de klantwaarde vergroten. Dat werd bekend tijdens de bijeenkomst van het platform op 19 mei 2015.

 

Een gezamenlijke ketenmonitor biedt alle partners inzicht in de prestaties van de keten waarin ze opereren. Dat inzicht is nodig om de keten in overleg te kunnen bijsturen richting het gezamenlijke doel. Omdat een dergelijke ketenmonitor nog niet bestaat, heeft een werkgroep met Hugo van Daal (Office Depot), Leon van Bijnen (Weir Minerals), Erwin van der Schoot (Philips Lighting) en Bart de Rijke (Helly Hansen) de afgelopen maanden een eerste aanzet tot de ontwikkeling van een ketenmonitor gegeven.

Het resultaat van deze werkgroep oogstte veel lof tijdens de tiende bijeenkomst van het Supply Chain Excellence Leadership Platform (SCELP) op Kasteel Nyenrode. ‘Wij hebben de perfecte ketenmonitor nog niet gevonden, maar wel een aanzet tot een zeer bruikbaar instrument om samenwerking in de keten te stimuleren en te ontwikkelen’, stelt Erwin van der Schoot van Philips Lighting namens de werkgroep.

Trade-offs

Het probleem is dat veel bedrijven alleen gefocust zijn op optimalisatie van hun eigen deel van de keten, wat op ketenniveau vaak tot suboptimalisaties leidt. Elke ketenpartner heeft immers zijn eigen belangen, die – ogenschijnlijk althans – tegengesteld aan die van andere partners kunnen zijn. Voor een optimale keten is het noodzakelijk om al die belangen tegen elkaar af te wegen (trade-offs te maken) om zo het optimum voor de hele keten te vinden.

Een voorbeeld van een dergelijke trade-off vindt plaats in de kledingindustrie. Retailers plaatsen maanden van te voren orders bij kledingmerken, maar zien tijdens het seizoen de verkoop soms tegenvallen door onder meer weersinvloeden. Kledingmerken kunnen in het risico delen door een deel van het volume terug te kopen en via eigen outletkanalen weer in de markt te zetten. ‘Het kledingmerk geeft in feite aan dat retailers niet honderd procent van de voororder hoeven af te nemen, maar dat ze “cancellation rights” hebben. Door daarvan gebruik te maken, wordt de pijn verdeeld en een betere gezamenlijke prestatie neergezet’, aldus Bart de Rijke van Helly Hansen.

Samenhangende KPI’s

De werkgroep heeft een poging ondernomen om verschillende maar samenhangende KPI’s te benoemen, zodat ze gemeten en gebenchmarkt kunnen worden. Daartoe zijn in totaal zes factoren (value drivers) benoemd die bepalend zijn voor de waarde van de keten, variërend van operationele kosten tot duurzaamheid. Aan elke factor is een KPI gekoppeld, waarvan de score in een webdiagram kan worden uitgedrukt.

Uiteraard ligt voor elke keten het optimum weer anders; afhankelijk van de product-marktcombinatie en de strategie van de betrokken bedrijven. ‘Voor elke product-marktcombinatie zal dit webdiagram er daarom weer anders uitzien, afhankelijk van de gekozen strategie’, stelt Leon van Bijnen van Weir Minerals.

Tijdens de bijeenkomst werd aan alle Scelp-deelnemers gevraagd om voor een product-marktcombinatie uit hun eigen bedrijf aan elk van de zes value drivers uit het webdiagram een gewicht van 1 tot en met 10 toe te kennen. Omdat in totaal maar 30 punten beschikbaar zijn, worden de deelnemers gedwongen om keuzes te maken; immers strategie is vooral ook een kwestie van keuzes maken. Een lastige exercitie, blijkt uit de reacties van de deelnemers.

Het webdiagram dat de werkgroep heeft ontwikkeld, kan op deze manier worden ingezet als communicatieinstrument. ‘Omdat elke ketenpartner zijn eigen belangen heeft, zullen ook de webdiagrammen van alle partners verschillend zijn. Door elke partner deze oefening te laten doen en de webdiagrammen over elkaar heen te leggen, ontstaat discussie en vindt afstemming plaats’, aldus De Rijke.

Zoektocht

Het voorwerk van de werkgroep lokte ook discussie uit. Vooral over de zes benoemde value drivers bestaan nog vragen. Zijn dit daadwerkelijk de belangrijkste factoren die bepalend zijn voor de waarde van de keten, of bestaan er nog andere, niet genoemde factoren? De volgende bijeenkomst op 29 september 2015 over het thema ‘supply chain strategie’ zal voor een groot deel in het teken staan van een zoektocht naar de belangrijkste value drivers.