‘Leiderschap in digitale economie is vak apart’

digitale economie

Leidinggevenden wereldwijd hebben vaak geen voeling met wat nodig is om concurrerend te blijven in de digitale economie. De verouderde en ineffectieve leiderschapsbenaderingen van de huidige generatie leiders ondermijnt zelfs de prestaties van de organisatie. Dat onthult een nieuwe studie van MIT Sloan Management Review (MIT SMR) en professioneel dienstverlener Cognizant.

De studie, gepresenteerd tijdens het World Economic Forum in Davos, is gebaseerd op een onderzoek onder 4394 internationale leidinggevenden uit ruim 120 landen en bevat onder andere 27 diepte-interviews met leidinggevenden en focusgroepen met toekomstige wereldwijde leiders. Hieronder een opsomming van de meest opvallende resultaten.

Van de respondenten is slechts 12 procent ervan overtuigd dat hun eigen bedrijfsleiders de juiste mindset hebben om hen vooruit te helpen. Slechts 13 procent van de ondervraagden heeft de overtuiging dat hun organisatie bereid is te concurreren in in toenemende mate digitaal gedreven markten en economieën.

Digitale economie

71 procent van de respondenten is persoonlijk bereid om voorop te lopen in de digitale economie. Dezelfde groep scoort aanzienlijk lager op de vraag of ze pleiten voor het gebruik van machine learning-technologieën in de activiteiten van hun organisaties (50%) en bezit niet altijd de specifieke digitale vaardigheden die nodig zijn om voorop te lopen, zoals beslissingen nemen aan de hand van data-analyse (55%).

Hoewel 82 procent het erover eens is dat de nieuwe leiders digitaal inzicht nodig hebben, is minder dan 10 procent het er grondig mee eens dat hun organisatie het juiste leiderschap heeft om te gedijen in de nieuwe digitale economie. 40 procent is van mening dat hun organisatie de nodige stappen zet om robuust digitaal leiderschap te ontwikkelen.

Verouderde vaardigheden en denkbeelden

‘Een hele generatie leiders in grote bedrijven heeft geen voeling met hun personeel, markten en de concurrentie. Wat deze groep leiders tot hun huidige functie heeft gebracht, zal niet langer effectief zijn – tenzij ze snel actie ondernemen’, meent Benjamin Pring, co-auteur van het rapport en directeur van het Centre for the Future of Work bij Cognizant.

‘Senior executives met verouderde vaardigheden en denkbeelden dwingen leiders van de volgende generatie, met veel potentieel, om op dezelfde voet door te gaan. Dit schaadt het moreel en het zorgt ervoor dat de organisatie verder afstand neemt van waar de marktvraag naartoe gaat’, aldus Pring.

Drie categorieën leiderschapsgedrag

De onderzoekers signaleren drie categorieën van leiderschapsgedrag:

  • Eroderend gedrag, of verouderde leiderschapspatronen zoals het vertrouwen op hiërarchie voor invloed, ‘command-and-control’-besluitvorming en rigide strategische planning.
  • Blijvend gedrag, beproefde leiderschapskenmerken en -gedrag, inclusief ethiek, vertrouwen en integriteit.
  • Opkomend gedrag, waaronder digitale kennis en samenwerkingsvaardigheden.

Nieuwe denkwijzen

De primaire leiderschapsuitdagingen in de digitale economie worden niet opgelost door slechts een groep van bovenstaande drie leiderschapsgedragingen te adopteren, waarschuwen de auteurs van het onderzoek. Volgens hen moeten er nieuwe denkwijzen worden ontwikkeld die dit gedrag ondersteunen, informeren en stimuleren.

Ze identificeerden daartoe vier verschillende kenmerken voor succesvol leiderschap in de digitale economie. Van belang is in de eerste plaats de mentaliteit van de producent. Aandacht voor de klant wordt daarbij gecombineerd met een focus op analyse, digitale veiligheid, uitvoering en resultaten. Ook een investeerdersmentaliteit is volgens de auteurs gewenst, omdat leiders met een investeerdersmentaliteit een hoger doel nastreven dan alleen het rendement voor aandeelhouders.

Nog zo’n pre is de verbindingsmentaliteit. Deze toont gevoel voor relaties, samenwerkingsverbanden en netwerken om de effectiviteit van de organisatie te vergroten. Tot slot is ook een verkennersmentaliteit onmisbaar. Verkenners zijn immers nieuwsgierig, creatief en opereren goed in onduidelijke situaties. Ze willen voortdurend experimenteren, moedigen het maken van fouten aan en leren door te luisteren naar verschillende meningen.

Het volledige rapport is hier te lezen.