Het stadion loopt leeg

Kortgeleden baande ik mij een weg door een horde voetbalfans die na afloop van een wedstrijd van de plaatselijke club huiswaarts keerden. Drukte alom, maar door de inzet van extra agenten op kruispunten in de buurt bleek er nauwelijks sprake van vertraging. Het deed mij erg denken aan de theorieën van Goldratt in The Goal: kijk waar de bottlenecks optreden en begin juist daar met optimalisatie. De slowmovers, de mensen die niet naar de wedstrijd waren geweest, werden geconfronteerd met een grote menigte voetbalsupporters die, ondersteund door de sterke arm der wet, voorrang zocht en kreeg.

 

Ongetwijfeld moesten deze slowmovers tot hun ongenoegen langer wachten dan ze op een andere avond gewend waren. Vervelend, maar zeldzaam. Het is een discussie over de aanleg van een extra viaduct of andere maatregelen om de doorstroming te verbeteren niet of nauwelijks waard.

Het verhaal kent veel parallellen met een eerder assessment dat ik in de maakindustrie uitvoerde en situaties die u in de dagelijkse praktijk tegenkomt. Dat bedrijf wilde inzicht krijgen in vertragingen in het leverproces en de bottlenecks in hun productieproces. Er was een cyclisch patroon zichtbaar in de vertraging: alle vertraagde producten behoorden tot dezelfde productfamilie. Het cyclische karakter bleek te herleiden naar de leveringen van enkele kritieke onderdelen die op één plaats in het proces werden geassembleerd. Onvoldoende capaciteit op piekmomenten was een voor de hand liggende oorzaak.

De volgende stap was dus om te kijken hoe de bottleneck kon worden opgeheven. De aanvoer van kritieke onderdelen zou kunnen worden gestroomlijnd. Contact met de leverancier in dit specifieke geval leverde op dat er geen winst was te behalen in verkleining van de batches. Een andere oplossing zou, in de geest van Goldratt, het aanleggen van een buffer van dat kritieke onderdeel kunnen zijn. Extra mankracht om de doorlooptijd van de belangrijkste producten niet te verlengen op momenten van levering werd ingeregeld en het probleem grotendeels opgelost. Het aanschaffen van extra machinecapaciteit werd overwogen, maar economisch niet rendabel geacht.

Even terug naar de voetbalwedstrijd. Het verkleinen van batches: zou dat betekenen dat de supporters mondjesmaat uit het stadion worden vrijgelaten? En het aanleggen van buffers, zou dat betekenen dat je een stuwmeer van supporters aanlegt? Menig politiefunctionaris zal geen voorstander van zijn van het langer dan nodig vasthouden in het stadion van supporters. Ook bij het aanschaffen van extra machines eenzelfde parallel: het viaduct zal er nooit komen.

Bas Voeten, director PwC