Het gemis aan businesskennis in IT

IT’ers blijven maar systemen ontwikkelen waar niemand behoefte aan heeft. Hoe komt dat toch? Ik vrees dat de oorzaak bij de opleidingen ligt. Mijn zoon volgt momenteel een IT-opleiding aan de hogeschool, waarmee hij in de voetsporen treedt van zijn trotse vader. In de gesprekken met hem en anderen, merk ik dat IT-opleidingen nog altijd het belang van kennis over de praktijk, waarvoor IT’ers oplossingen bedenken, onderschatten.

IT’ers zouden mijns inziens eigenlijk twee vakgebieden moeten beheersen: het vakgebied IT en het vakgebied waarin de IT-oplossingen worden toegepast. Alleen door kennis van de business en branche kunnen ze de werkelijke informatiebehoefte achterhalen. Zakelijke gebruikers (met uitzondering van degenen met een IT-achtergrond) weten immers amper wat mogelijk is in ons boeiende vak, laat staan dat ze kunnen verwoorden wat ze willen; de meeste niet-IT’ers weten immers pas wat ze willen zodra ze zien wat ze gevraagd hebben. Dit besef is blijkbaar nog steeds niet doorgedrongen bij de opleiders van nu. Een volgende generatie IT’ers stapt vermoedelijk in dezelfde valkuil als die waarin ik tientallen jaren terug stapte. Dan treedt mijn zoon dus letterlijk in mijn voetsporen. Dat zou jammer zijn.

Wat ging tientallen jaren terug mis bij mij wat ik nu nog steeds in de praktijk zie misgaan? Ik werkte eind jaren zeventig als rijkswachter bij de IT-afdeling van de Belgische Rijkswacht, waar ik samen met mijn collega’s geavanceerde informatiesystemen bouwde. Het was uitdagend werk, waarbij ik mijn IT-kennis goed kon inzetten.

In 1986 gebeurde er iets op mijn werk wat in mijn geheugen gegrift staat en wat veel impact op mijn IT-visie had. Mijn collega (een studiegenoot en actieve agent) liet een klembord vallen. Toen ik het bord voor hem opraapte, zag ik dat hij een schets van een ongeval op de achterkant van een uitdraai van onze afdeling had gemaakt. Elke week kregen de eenheden uitdraaien van onze afdeling over misdrijven in hun omgeving. Deze uitdraai was amper twee dagen oud. Ik vroeg mijn collega of hij deze informatie goed kon gebruiken. Zijn antwoord ‘Ja Jacques, vooral de achterkant, om schetsen op te maken’, kwam hard aan.

De dagen daarna ontdekte ik dat andere agenten er net zo over dachten. Mijn IT-collega’s en ik veronderstelden dat we de organisatie goed kenden. Toch ontwikkelden we blijkbaar systemen waaraan niemand behoefte had. Hoe meer ik erover nadacht en uitzocht, hoe duidelijker het mij werd dat er iets miste in onze IT-opleiding.

Dat IT-opleidingen nog steeds tekortschieten, blijkt wel uit de gesprekken met mijn zoon. Die moeten IT’ers in spé beter voorbereiden op de praktijk, hen de kans geven zich te verdiepen in het vakgebied waarvoor ze oplossingen ontwikkelen. De kernkwaliteiten van IT’ers zijn analytisch vermogen en logisch inzicht. Met deze kernkwaliteiten kan een IT’er achterhalen wat het probleem of knelpunt is en hoe software uitkomst kan bieden. Als elke IT’er zijn kernkwaliteiten optimaal leert benutten voor het helpen specificeren van IT-vragen, krijgen organisaties IT-systemen waaraan ze daadwerkelijk behoefte hebben. En daarvoor moeten ze ‘de business’ kennen.

Jacques Adriaansen
Director Every Angle Academy en mede-oprichter Every Angle