Gebouwen als schatkamers

De komende 25 jaar wordt er wereldwijd meer dan 50 procent bijgebouwd aan wat er nu al staat als gebouw of infrastructuur. De behoefte aan bouwmaterialen wereldwijd is dan veel groter dan het aanbod. Nu al zijn er tekorten. Bovendien heeft het nieuwe produceren en vervolgens vervoeren van bouwmaterialen grote impact op de uitstoot van CO2. In Europa bestaat 50 procent van het wegvervoer uit bouwmaterialen. De circulaire economie kan hiervoor een oplossing bieden.

Door Walther Ploos van Amstel

We moeten simpelweg bestaande materialen, die in al onze gebouwen, woningen en infrastructuur zitten, hergebruiken. Onze gebouwen zijn schatkamers vol met waardevolle bouwmaterialen. De bouwsector leent zich bij uitstek voor circulaire supply chains. Meer dan de helft van het afval in Nederland komt van de bouw. Dat afval van vandaag is de grondstof van morgen.

Grote Nederlandse steden slaan daarom de handen in elkaar om circulaire steden te worden. Deze doelstelling is vastgelegd in Green Deal Cirkelstad.

Het eerste circulaire succes werd geboekt in Rotterdam en Amsterdam. Door de inzet van koplopers in de bouwketen bleek het mogelijk om materiaalkringlopen te sluiten bij duurzame sloop-, renovatie- en nieuwbouwprojecten binnen de regio. De sloper van het ene gebouw werd de leverancier voor een nieuw gebouw. Dat kan met beton, afval, maar ook met hoogwaardige producten in de bouw, zoals verlichting en technische installaties.

Die ketensamenwerking klinkt vanzelfsprekend. Maar dan moet je precies weten wat er op dit moment aan materialen in de bestaande gebouwen en infrastructuur zit. Het Kadaster zou eigenlijk de actuele bouwmaterialenvoorraad in Nederland moeten kennen.

Technisch is het bedrijfsleven er klaar voor om die open data te delen. Het BouwInformatieModel biedt de gestandaardiseerde basisinformatie. Als we vervolgens ‘smart’ nieuwbouwprojecten koppelen aan sloop- en renovatiewerkzaamheden in een regio, dan is de kringloop gesloten. Dit vergt een nauwe samenwerking van aannemers met verwerkers en logistiek dienstverleners in een regio.

Ik ben benieuwd welke nieuwe verdienmodellen nodig zijn voor de noodzakelijke ketensamenwerking in Cirkelstad. Is mijn muur straks van mij of van bouwmaterialenleverancier CRH? En hoe zit het met de verlichting? Is Philips daar straks de baas over? Is mijn huis nog wel van mij?

Kom ik op een goede dag thuis na een vakantie en ligt er dan een briefje op de mat met de boodschap dat de materialen in mijn huis nodig zijn voor een nieuwbouwproject even verderop? ‘U heeft nog drie dagen de tijd om te verhuizen…’

Walther Ploos van Amstel is  lector City-logistiek en e-mobility aan de Hogeschool van Amsterdam en tevens verbonden aan Slimstock

Deze column is voor het eerst verschenen in Supply Chain Magazine 6, verschijningsdatum 7 oktober 2016.