Fairtrade: ken uw suppliers

Het simpel nalopen van de supply chain van artikelen levert leuke televisie op. Dat laat het RVU-programma Keuringsdienst van Waarde zien. Zo kreeg de televisiekijker in twee afleveringen te zien hoe het zit met die handgemaakte trui van Gant. En laatst is het ‘fairtrade’ keurmerk van bloemen onder de loep genomen.

Rozen komen uit Afrika en Afrikaantjes uit Nederland. Een schokkende conclusie, maar dat is niet alles. Zo trok een verslaggever met een bloemist naar Afrika. Hij mocht de leverancier van de bloemist zonder fairtrade-keurmerk, gewoon bezoeken en bij de rozenkwekerij die Fairtrade-bloemen levert, stond hij voor een gesloten hek. Hij kwam daar gewoon niet binnen. Tot zijn en de kijkers spijt. Dat terwijl de importeur van de rozen dolgraag de verslaggever een kijkje wilde geven in de eerlijke kwekerij.

Dergelijke programma’s tonen dat een merk een doorzichtige supply chain moet hebben. Want kent u uw leveranciers eigenlijk? Veel leveringen verlopen via tussenpersonen die op hun beurt weer leveranciers betrekken en voor je het weet is de uiteindelijke supplier vier of vijf stappen van je verwijderd. Zonder dat je precies weet waar de leverancier zit.

Het heeft concerns als Ikea behoorlijk in de weg gestaan, want de bewering dat hun ganzen liefdevol werden geplukt, bleek niet houdbaar. Sommige consumentenprogramma’s zijn namelijk wel in staat de echte leverancier te achterhalen en dan zijn de rapen gaar.

Wat ik elke producent zou aanraden, is in elk geval de exacte supply chain in kaart te hebben en de leveranciersketen nauwgezet in de gaten te houden. Dan hoef je bepaalde consumentenvragen niet met een duur keurmerk te beantwoorden, maar heb je zelf de omstandigheden waarmee je product wordt gemaakt in de hand.

Het blijft mij verbazen om te zien hoe grote organisaties de deuren potdicht houden voor dergelijke televisieprogramma’s. Consumenten worden veel mondiger, hebben steeds meer macht, niet in de laatste plaats door internet. Dus waarom zou je niet die fabriekspoorten openen.

Ik heb verhalen gehoord van supply chain managers met meer dan 500 leveranciers in hun portefeuille. Volgens mij ben je dan sowieso flink de draad kwijt en moet je leveranciers bundelen. Je boekt verschrikkelijk veel winst door supply chain managers een kleiner aantal levanciers toe te bedelen, door leveranciers in verschillende groepen in te delen en door de belangrijkste leveranciers  minimaal elk kwartaal te bezoeken en de minst belangrijke minstens eens per jaar.

Want de rozenkweker zonder keurmerk, wist het in de Keuringsdienst van Waarde keurig te verwoorden. Je bent zuinig op je land, je hebt beschermende wetten in een land (voor milieu en personeel) en dient je aan allerlei andere opgelegde eisen te voldoen. Inkopers moeten die elementen meenemen in hun afwezig om met een leverancier in zee te gaan. Dat wil zeggen dat inkopers goed onderzoek moeten doen naar de leverancier en zich niet alleen moeten laten leiden door de prijs.

Juist een keurmerk zorgt voor een prijsopdrijvend effect. Want het opdrijven van de prijs, zonder dat de werknemers van het bedrijf en het milieu ermee gediend zijn, is de consument meer dan ooit besodemieteren. En de Keuringsdienst van Waarde liet zien, dat een goed consumentenprogramma daar doorheen prikt.

Met de mondige consumenten op internet wordt het aantal speldenprikken alleen maar groter en voor je het weet knalt je eigen supply chain als een ballon uit elkaar. Probeer dit voor te zijn door je eigen suppliers te kennen en goed onderzoek naar ze te doen.

Hendrik-Jan de Wit was tot december 2009 webredacteur bij Supply Chain Magazine. Nu is gedetacheerd webredacteur, contentspecialist en adviseur social media door Romae Internet en Content in Utrecht.