De opkomst van social supply networks

De enkelvoudige leverancier-klantrelatie bestaat haast niet meer en bedrijven zijn regelmatig gelijktijdig leverancier, afnemer, partner en/of concurrent. Bedrijven realiseren zich meer en meer dat ze niet in hun eentje kunnen innoveren, maar hiervoor moeten samenwerken. Die samenwerking is meestal gestoeld op vertrouwen tussen twee personen en dat vertrouwen moet worden uitgebreid naar de rest van de organisatie. Hierdoor ontstaan netwerken op persoons- en bedrijfsniveau: social supply networks.

Veel bedrijven opereren nog steeds volgens het model van de Value Chain van Porter. De traditionele rechtlijnige supply chains zijn echter inmiddels geëvolueerd tot complexe samenwerkingsnetwerken. Veel bedrijven, zoals Cisco en Apple, hebben grote delen van hun productie uitbesteed aan zogenoemde contract manufacturers. En logistiek dienstverleners voeren de daadwerkelijke fysieke distributie voor veel klanten uit. De vraag is of contract manufacturers en logistiek dienstverleners onderaannemers zijn, toegelegd op de uitvoering, of dat zij ook waarde toevoegen en actief bijdragen aan innovatie.

ASML, wereldmarktleider in de markt van waferscanners, heeft de regie over een netwerk van tientallen bedrijven, veelal in de regio, die elk een cruciale bijdrage leveren aan het eindproduct. Hier is niet langer sprake van de klassieke relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. De enkelvoudige leverancier-klantrelatie bestaat haast niet meer. Bedrijven zijn regelmatig gelijktijdig leverancier, afnemer, partner en/ of concurrent van elkaar. En de toepassing van direct-to-consumer (D2C) door merkproducenten vervaagt de aloude scheiding tussen business-to-business (B2B) en business-to-consumer (B2C).

Sociale netwerken

Naast netwerken op bedrijfsniveau ontwikkelen deze zich ook steeds meer op persoonlijk niveau. Sociale netwerken bestaan al heel lang, denk aan de eeuwenoude Orde van Vrijmetselarij en meer zakelijk de in 1905 opgerichte Rotary. Met de opkomst van LinkedIn en Facebook in dit millennium zijn ook persoonlijke connecties meer en meer zichtbaar op internet en ontstaan er nieuwe online sociale netwerken.

Uit recent onderzoek door Supply Chain Magazine onder 64 professionals, hoofdzakelijk uit industrie, groothandel en retail, blijkt dat 92 procent zich heeft aangesloten bij LinkedIn-groepen op gebied van supply chain management. Ook alumniverenigingen van opleidingen scoren hoog met 64 procent; slechts nauwelijks een kwart van de supply chain professionals is lid van een LinkedIn-groep op gebied van inkoop en van hun businesspartners. Slechts acht procent van de respondenten start regelmatig of af en toe een inhoudelijke discussie op LinkedIn; ruim een derde reageert hierop.

De overgrote meerderheid van de supply chain professionals is nog vrij passief op LinkedIn. Dit geldt opvallend genoeg ook voor inkopers, blijkt uit recent onderzoek van Maastricht University en beroepsvereniging NEVI. ‘Voor mij werkt LinkedIn veel breder en is het een bron van informatie, resources en ideeën’, reageert Patrick Gunther, director EMEA Logistics bij Bausch+Lomb op de online stelling dat LinkedIn geschikt is om in contact te komen met collega-professionals voor brancheoverschrijdende kennis. ‘Door een breed netwerk is er altijd wel een antwoord te vinden en heb ik al diverse malen met succes mensen benaderd om bij Bausch te komen werken, internationaal. Maar LinkedIn is niet de enige weg, ik gebruik veel andere vormen van communicatie en contacten, zoals het European Supply Chain Forum, vereniging Logistiek management et cetera.’

Dat samenwerking vooralsnog vooral tot stand komt als mensen elkaar face-to-face ontmoeten, blijkt uit de voorbeelden bij dit artikel. De innovatie tussen verhuisbedrijf UTS en bouwbedrijf BAM ontstond pas nadat twee sleutelpersonen elkaar hadden ontmoet op een cursus en de intensieve samenwerking tussen Jumbo en Mars kwam pas tot leven nadat Frans van den Boomen en Karel de Jong elkaar tegenkwamen op een congres. Zoals De Jong het treffend zegt, moet er een klik zijn op inhoud én op relatie. Op schrift kan een samenwerking perfect zijn, maar als de match er in real life niet is dan wordt het al gauw erg lastig om dat succesvol te doen. Uit onderzoek blijkt dat innovatieve ideeën veelal voortkomen uit een netwerk van verbonden individuen, groepen en activiteiten.

Volgens de Amerikaanse wetenschapsauteur Steven Johnson gedragen innovatieve ideeën zich als zwermen. Sociale online netwerken, zoals LinkedIn, werken echter nog maar beperkt op bedrijfsniveau. Volgens de ondervraagde supply chain professionals heeft maar 45 procent een bedrijfspagina op LinkedIn. Omdat de meeste online netwerken op personen zijn gericht, is recentelijk een online innovatieplatform ‘De kracht van Vlaanderen’ opgericht om samen te werken, een soort Facebook waar Vlaamse bedrijven elkaar kunnen ontdekken. De oprichter wil snel de internationale poorten openen, zodat ook buitenlandse bedrijven kunnen toetreden.

Het volledige artikel is te lezen in Supply Chain Magazine 5, september 2012 .