Daniel Ropers: ‘Disruption druist in tegen menselijke natuur’

Bedrijven worden vandaag de dag gedwongen zich continu te richten op innovatie. Dat brengt een toestand van voortdurende verandering met zich mee, van disruption. Het vergt in de organisatie een mentale bereidheid om risico’s te nemen. Maar laat dat nou net iets zijn wat tegen de menselijke natuur indruist, aldus bedrijfseconoom Daniël Ropers van Bol.com in het FD van 20 december 2014.

Volgens Ropers zijn mensen van nature risicomijdend. Het is volgens hem dan ook geen wonder dat veel organisaties worstelen met innovatie en verandering. Het is de kunst om de risicoaversie uit een organisatie te halen, met behoud van voldoende stabiliteit. Maar hoe zo’n permanente staat van verandering te organiseren?

Innovatie is in de optiek van Ropers een ‘permanent proces van uitvinden en toetsen van nieuwe dingen’. Een bedrijf heeft daarbij volgens hem ten opzichte van het individu het voordeel dat het risico’s kan opknippen in grote hoeveelheden kleine experimenten. Voor de werknemer die een van de experimenten doet, lost dat echter niets op.

Ropers: ‘Je hoeft mensen ook niet af te rekenen op de uitkomst. Het is de makke van de heersende managementfilosofie van KPI’s (kritieke prestatie-indicatoren), Smart-doelstellingen en resultaatgericht belonen.’ Bij Bol.com wordt volgens hem dan ook niet zozeer op de uitkomst gestuurd, als wel op gedrag dat de kans op een goede uitkomst maximeert. ‘De bonus is bij Bol.com daarom vergaand gescheiden van de beoordeling.’

Om bij het hard groeiende Bol.com bureaucratie zoveel mogelijk te vermijden en de innovatieve cultuur levendig te houden, werkt Ropers volgens een bootjes-methode. Ieder bootje telt een roerganger, navigator, enkele roeiers en iemand met een hoosvat. Deze zelfstandige teams van doorgaans vijftien personen hebben alle benodigde disciplines aan boord, variërend van IT tot marketing en financiën.

‘Ze hebben een gezamenlijke opdracht en de interactie tussen de bemanningsleden is erg belangrijk. Als het moeizaam gaat en de boot maakt water, is het belangrijk dat ook anderen gaan hozen en niet alleen diegene met het hoosvat. Eén keer per week keert de boot terug in de haven en wordt er geëvalueerd in de vorm van een briefing.’

Ropers heeft daarnaast ook een afwijkende visie op efficiency. ‘Als de werkzaamheden te zwaar worden voor één persoon, kiezen bedrijven vaak voor een hiërarchische knip: een junior en een senior. Ik geef er de voorkeur aan het werk te verdelen in gelijke parten.’