Circulair ondernemen steeds meer in zwang

De belangstelling voor circulair ondernemen groeit. Het idee van een wereld zonder afval kan op steeds meer enthousiasme van bedrijven rekenen, meldt het FD van 2 augustus 2014. Banken zijn echter nog terughoudend in het financieren van dergelijke initiatieven.

Het ideaalbeeld van een circulaire economie is ondernemen met een gesloten kringloop, geen verspilling meer en minder uitputting van de grondstofreserves. Guido Braam van advies- en netwerkorganisatie Circle Economy benadrukt dat het een ideaalbeeld is, want een volledig gesloten kringloop is nu nog een utopie. ‘Maar je kunt heel ver komen.’

Steeds meer bedrijven gooien inmiddels hun verdienmodel om en passen hun producten en diensten aan. Om een voorbeeld te noemen: Philips biedt klanten de mogelijkheid om verlichting te leasen, zodat het concern de lampen kan terugnemen voor een tweede leven.

Adviesbureau McKinsey becijferde dat de Europese industrie tot 2015 jaarlijks 466 miljard euro kan besparen door over te stappen naar een meer circulaire economie. Bovendien zou er meer bedrijvigheid komen in productontwikkeling, renovatie en her-fabricage.

Om dit ‘kringloopondernemen’ daadwerkelijk van de grond te krijgen, moeten nog wel tal van obstakels uit de weg worden geruimd. Een van de belangrijkste is wel de financiering. Banken staan niet onwelwillend tegenover de circulaire economie, maar zijn huiverig voor het verstrekken van kringloopkapitaal.

Circulair ondernemen betekent voor veel bedrijven immers dat ze overstappen van verkoop naar leasing van producten. Voor financiers roept dat de vraag op of de onderneming daarvoor voldoende expertise in huis heeft.

Door leasing wordt ook de looptijd van het verdienmodel verlengd. Het bedrijf moet bovendien veel meer voorfinancieren en wordt afhankelijker van de kredietwaardigheid van zijn klanten.

Het sluiten van kringlopen vereist bovendien een hechtere samenwerking in de keten. Bedrijven worden immers afhankelijker van elkaar. Voor financiers wordt het daardoor moeilijker de risico’s van een afzonderlijke onderneming in te schatten.

Bedrijven in de kringloopeconomie blijven daarnaast ook nog vaak eigenaar van hun grondstoffen. De vraag is echter wat die grondstoffen op de langere termijn waard zijn.

Complex wordt het ook wanneer dit type bedrijven samen een gebouw neerzet. Met meerdere eigenaren wordt het lastig voor een bank om het gebouw te verpanden en dus om een hypotheek te verstrekken.