Olivier B. Bommel en de supply chain

Wat leert Olivier B. Bommel de supply chain manager? Geld speelt geen rol voor deze stripfiguur en hij zit liever in zijn stoel met een sigaar, dan dat hij werkt. Op het eerste gezicht geen eigenschappen waar een supply chain manager mee kan overleven.

Het warme pleidooi dat professor Arnold Heertje een tijdje geleden hield voor het werk van Marten Toonder, bracht mij tot het lezen van de bundel ‘Geld speelt geen rol’. Inderdaad, zoals Heertje in het televisieprogramma ‘De Wereld Draait Door’ opmerkte, is de thematiek van geld en hebzucht uitermate actueel. Ook voor de supply chain manager is het niet verkeerd om Marten Toonders verhalen over Olivier B. Bommel te lezen. Dan blijkt dat een verhaal uit de zestiger jaren juist heel actueel kan zijn.

De bundel ‘Geld speelt geen rol’ levert namelijk een aardig inkijkje in de wereld van de supply chain manager. De windhandel laat zien dat je kunt overwinnen met een product dat ogenschijnlijk niks lijkt. De sloven demonstreert hoe belangrijk personeel voor je is, dat je ze niet moet uitbuiten en een duidelijk kader moet geven waarbinnen ze kunnen werken. De bovenbazen bewijst tenslotte dat bedreigingen juist nieuwe kansen bieden en daarnaast illustreert het verhaal dat de mens zuinig met de natuur moet zijn.

Het milieu en de bedreiging hiervan door de industrie vormt sowieso een belangrijk thema in het oeuvre van Marten Toonder. De drie verhalen in ‘Geld speelt geen rol’ zijn ervan doordrenkt. In de windhandel vormen de olieboortorens direct de aanleiding voor Bommel om een handel te beginnen. De oliemagnaat P. Beurskraker sluit namelijk met hem een weddenschap, als het Bommel lukt binnen een maand net zulke goede zaken te doen als Beurskraker in de olie doet. Bommel stuit toevallig op een man , IJl, die voorstelt om lucht te verkopen. Immers lucht is gratis en alles wat je daarvoor krijgt, is winst.

Zo neemt Bommel een setje proefballonnen af bij IJl met lucht. In eerste instantie levert het hem weinig op, maar hij merkt dat wanneer je de ballon doorprikt in een illussiewereld terechtkomt. Dit moet in een afgesloten ruimte gebeuren, want zodra een deur of raam in de kamer opengaat, verdwijnt de illussie.

Bommel zet een hele windhandel op in samenwerking met de louche handelaren Hieper en Super. Uiteindelijk overwint hij doordat zijn tegenstander, de ‘olieslager’ Beurskraker in het bezit komt van de ballonnen en uiteindelijk in de illussie terechtkomt met allemaal olieboortorens om hem heen.

Wat het verhaal demonstreert is dat aan de productie een grens zit. IJl wil Bommel wel een miljoen balonnen afleveren, maar de balonnen moeten dan binnen een week zijn afgenomen. Zo niet, dan verandert de lucht in olie. Het zijn voor Bommel beperkingen, maar hij wil zich niet gewonnen geven om de weddenschap niet te verliezen.

Alleen met hulp van zijn slimme vriend Tom Poes kan Bommel het redden. Dit komt niet doordat Tom Poes hem van alles verlost, maar doordat hij slim omgaat met de beperkingen. Door de beperkingen in te zetten in zijn strijd, weet hij te overleven.

Dat gebeurt bij de supply chain professional natuurlijk ook. Hij zal de beperkingen moeten inzetten in zijn strategie en tegelijkertijd rekening moeten houden met het milieu. Alleen zo kan hij de handel opdrijven en de zaken goed laten verlopen.

Marten Toonder: ‘De windhandel’ in: ‘Geld speelt geen rol’. Amsterdam: De Bezige Bij, 1968. p. 7-85.

Hendrik-Jan de Wit is webredacteur bij Romae Internet en Content. Hij was tot december webredacteur bij Supply Chain Magazine.