Wie niet zeilen kan, moet laveren

Twee jaar op rij werden wij onder loodgrijze hemel voor dag en dauw in Sneek verwacht voor een Captain’s Breakfast alvorens op een aantal Skûtsjes in te schepen. En al twee jaar gloorde er vlak voordat we de Afsluitdijk overreden een hoopvol streepje goud aan de horizon, wat zich prompt schaars maakte zodra wij de overzij bereikten.

Ook dit jaar waren we uitgenodigd door Martijn Lofvers om het jaarlijks Skûtsjesilen evenement in Snits bij te wonen. Waar we vorig jaar opbloeiden aan het fokkeschoot onder de enthousiaste leiding van de skippers van de ‘Loachend Thuus’ werden we dit jaar verplicht om op ons buik de zeven uur durende beproeving te doorstaan, bijkans gedecapiteerd door overzwiepende gieken omdat de stuurse bemanning van de “Ut Hein en Wêer’ communicatie een te moeilijk woord had gevonden om op te zoeken en eens in de praktijk te proberen.

Na een dag liggen had ik de volgende woorden zo vaak voorbij horen komen, dat ik er af en toe nog zwetend van wakker word: ‘pardoes”, ‘potverdullekes’, en ‘net’. In bepaalde situaties zouden dit nuttige soundbites kunnen zijn. Ik denk dan aan een intiem onderonsje met een vriendinnetje ‘Hy lizze pardoes de aaien bûten ‘t nest!’, in de bakkerij ‘Potverdullekes, Tjeerd, lieg den brea nah aon de planke!’ of, zoals onze skippers met een kopje koffie in de hand tijdens de lunchpauze op de Frisian Queen in antwoord op mijn vraag (‘En, heren, zijn jullie er klaar voor om de race te winnen strakjes?’) ‘Dit leg net aon us!’.

Ik kan u overigens verzekeren dat ‘potverdullekes’ met brute kracht uit de mond geslingerd van een Friese skipper van twee bij twee met voeten de maat van een optimistje behoorlijk angstaanjagend klinkt. Plat op mijn buik liggend voelde ik mij dan ook direct aangesproken en keek verwilderd om me heen om te zien wat de toorn van deze varende Zeus had opgewekt. En toen zag ik het! It hunekop aon stjoerboard eat net achslaon fan us boat wylst wy voarrang hoen! En daar kon ik dus helemaal niets aan doen! Als toetje de volgende wijze woorden, die zowel op een Skûtsje als aan de vergadertafel geuit kunnen worden, mits u daar met volle overtuiging de vuist bij op dek/tafel slaat: ‘As it net sile wol, mot men lavearje!’

Dorte Kramers is taaltrainer en eigenaar van DnA Languages