Supply Chain Nederland-Duitsland-China

Met de razendsnelle economische opkomst van China kijkt de gehele zakenwereld naar deze aantrekkelijke markt, dus ook het Nederlandse bedrijfsleven. Maar de belangrijkste geografische supply chain voor ons land loopt echter van Nederland via Duitsland naar China. Nederland exporteerde vorig jaar voor 68,8 miljard euro naar Duitsland, 24 procent van alle vanuit ons land geëxporteerde goederen. In de eerste helft van 2010 exporteerde Duitsland voor ruim 25 miljard euro naar China, bijna tien keer zoveel als Nederland. Als handelspartner is China voor Duitsland inmiddels belangrijker. De export van Duitsland bestaat vooral uit grondstoffen, minerale brandstoffen, luxe auto’s en industriële machines.

Als je meer in detail naar de goederenstromen vanuit Nederland via Duitsland naar China kijkt, dan wordt pas duidelijk waar de kansen voor ons land liggen. Na de recente economische crisis zag de chemische industrie in Nederland de vraag gigantisch aantrekken. Aan de ene kant kwam dit doordat afnemers hun rücksichtslos afgebouwde voorraden weer aanvulden, maar aan de andere kant was er ook een duidelijke groeivraag ontstaan. BMW rapporteerde een zevenvoudige winst ten opzicht van de periode een jaar daarvoor. De omzetgroei was vooral te danken aan de explosief groeiende vraag naar luxe BMW’s in China.  En de Nederlandse verfindustrie voor de automobielindustrie heeft deze positieve ontwikkeling zeker gemerkt. Ook andere Nederlandse toeleveranciers aan Duitse autofabrikanten en machinebouwers zien hun omzetten aan klanten bij onze Oosterburen toenemen.

Chinese chantage
Terwijl de Nederlandse export naar Duitsland op rolletjes lijkt te lopen, begint de business in China te haperen. Op aandringen van de Chinese overheid hebben Unilever en Procter & Gamble hun plannen voor prijsverhogingen in de koelkast gelegd. Beide multinationals waren van plan de prijzen van producten aan supermarkten van Carrefour in China met vijftien procent te verhogen. Waarschijnlijk dreigt de Chinese overheid vergunningen in te trekken bij deze geplande prijsverhogingen.

Volgens consultant Roy Lenders van Capgemini in het Financieele Dagblad is het voor Unilever moeilijk om in China een positie van formaat te krijgen. Tachtig procent van de handel loopt namelijk via de papa-en-mamawinkels die voor het overgrote deel worden bevoorraad door lokale spelers als Yili (zuivel) of Huiyuan (voeding). Dit soort bedrijven, die een fractie zijn van de westers grootmachten, hebben een uitstekend distributienetwerk dat tot in de haarvaten van het land reikt. In tegenstelling tot voeding is merkbeleving voor wasmiddelen en verzorgingsmiddelen in China wel belangrijk, maar in die segmenten is de concurrentie veel groter.

Oranje Nassau
Het is duidelijk dat het Nederlandse bedrijfsleven het dichter bij huis moet zoeken. Koningin Beatrix van Oranje Nassau, van Duitsen bloed, heeft dit goed begrepen door met een uitzonderlijk zware delegatie een staatsbezoek aan onze Oosterburen te doen deze week. Om echter succesvol te zijn in Duitsland zullen wij Nederlanders toch echt wel wat moeten doen aan onze Duitse taalvaardigheid. Duitsers menen dat alle Nederlanders goed Duits spreken, terwijl in werkelijkheid het gros allerbelabberdst steenkolenduits spreekt. Reinhard Wolff heeft afgelopen jaar het vermakelijke boekje ‘Lass mal sitzen’ hierover geschreven: van eerste zakelijke kennismaking (‘Erste Kennismachung’) tot het sluiten van de deal (‘Die Kugel is durch die Kirche’).

Als je rondloopt in de Nederlandse universiteiten, dan is het opvallend hoeveel Chinese studenten daar studeren. Op zich is het prima dat de TU Eindhoven en de Erasmus Universiteit veel studenten supply chain management uit China hebben. Maar dat betekent nog niet dat we dan opeens onze focus daarop moeten aanpassen.

Persoonlijk ben ik er nog altijd trots op dat ik van de Duitse ambassade in 1986 een mooi geschiedenisboek kreeg, omdat ik op mijn eindlijst van het gymnasium een negen voor Duits had. Mijn dringende advies aan de Nederlandse overheid is om de Duitse taal verplicht te stellen op de basis- en middelbare scholen. Als dit ‘eine Brücke zu weit ist’, dan kunnen we schoolkinderen stimuleren met extra bonuspunten en studiereisjes naar Duitsland.  Een betere taalbeheersing van het Duits is de beste stimuleringsmaatregel voor de Nederlandse economie. Onze exportcijfers wijzen dit uit.

Diplom-Ingenieur Martijn Lofvers
Verlagsleiter und Chefredakteur Supply Chain Magazine
martijn.lofvers@supplychainmedia.nl