Reflectie

Eigenlijk zou deze column over inspiratie gaan, maar dat moet even wachten. De vliegramp bij Tripoli noopte tot een moment van reflectie. Persoonlijk, aangezien ik met mijn gezin nog geen twaalf uur voor die ramp teruggekeerd was van een vakantie in buurland Tunesië. Het zet je toch aan het denken. Professioneel, omdat het eens te meer aantoont hoe kwetsbaar onze ketens zijn. Uiteraard gaat het hier om een zeer extreme, in- en in trieste tragedie; ergens in de keten is er toch iets grondig misgegaan.

Om toch een link te maken met een voor mij speciale inspiratiebron, de Nederlandse band De Dijk, hierbij een quote uit één van hun klassiekers, Mag het licht uit: ‘Te veel vragen en de antwoorden die zijn er niet’. Nog even los van de vraag hoe ver de media in dit soort situaties mogen gaan, zijn er nogal wat prangende kwesties. Was er sprake van brand in het toestel net voor de landing? Waarom is de landingsbaan met minder geavanceerde apparatuur gebruikt? Was er nou wel of geen sprake van verminderd zicht? En wilde de gezagvoerder inderdaad een zogenoemde doorstart maken? En natuurlijk waren er al snel de speculaties over de herkomst van Afriqiyah Airways, een Libische staatsmaatschappij. Politiek mogelijk begrijpelijk, maar niemand is gebaat bij een politisering van deze tragedie. Er lijkt ook weinig reden voor dit soort gespeculeer. Het toestel was nog geen jaar in gebruik, de gezagvoerder had een goede reputatie, en het was het eerste ongeval in het negenjarige bestaan van de maatschappij.

Het zal ook nog wel even duren voor de antwoorden op dit soort vragen er zijn. De zwarte doos is gevonden, een grondige en zorgvuldige analyse van de tragische gebeurtenissen zal echter de nodige tijd kosten. Noem het een speling van het lot, maar ruim een week voor het drama in Tripoli kwam het langverwachte rapport over het ongeluk met het toestel van Turkish Airlines bij Schiphol, in februari 2009. Voor de ruim honderd doden en hun nabestaanden komt de ‘Tripoli rapportage’ per definitie te laat, de spreekwoordelijke mosterd na de maaltijd. Vanuit het oogpunt van risicomanagement vallen er echter waardevolle lessen te leren. Het streven naar honderd procent veiligheid zal altijd een illusie blijven, zowel in de luchtvaart als in andere sectoren, maar we moeten er alles aan doen om zo dicht mogelijk in de buurt te komen.

Bart Vos is NEVI hoogleraar Inkoopmanagement aan de Universiteit van Tilburg en expert partner bij Coppa Consultancy.
bart.vos@coppa.nl