Reageren kinderen en medewerkers op een gelijke wijze?

Zomervakantie 2010. Met de kinderen naar strand, naar De Efteling of misschien naar Disneyland in Amerika. De kinderen willen een ijsje of nog een keer in de achtbaan. Ze willen langer blijven en nog niet naar huis. Of juist wel naar huis of de caravan, nadat je eindelijk een mooie plek hebt gevonden en rustig wilt gaan lezen. Conclusie: de kinderen willen iets wat jij niet wilt. En dan begint het feest. De kinderen worden plots heel aardig om toch hun zin te krijgen. Gelukkig, je bent standvastig en stellig met een ‘nee’.

Vervolgens wordt de tweede tactiek losgelaten. De kinderen worden opeens ‘slachtoffer’ en vinden zichzelf erg zielig omdat alle andere kinderen wel een ijsje krijgen of nog een ritje in de achtbaan mogen. Wederom ben je consequent, maar de gereedschapkist van de nieuwe generatie in de familie is groot.

De derde mogelijkheid wordt in de strijd gegooid. Ze worden onverschillig en doen net of ze je niet zien. Je schuldgevoel begint zich te openbaren want je bent uiteindelijk op vakantie. Maar de ratio wint het van de emotie. Je blijft bij je standpunt want ‘nee is nee’. Je denkt nu na drie aanvallen de kinderen zich zullen terugtrekken en berusten in hun lot, maar helaas.

De creativiteit van junior gaat alle verwachting te boven en de vierde aanval wordt gelanceerd. Door uitermate vervelend te worden, te huilen en zelfs hun broertjes of vriendjes te slaan hopen ze dat je eindelijk zal ingeven. Uiteindelijk wil je niet dat het hele strand of de camping zal denken dat je een slechte ouder bent. En met succes, het ijsje komt er of je gaat nog niet of juist wel naar huis. De strategie van de kinderen heeft gewerkt en zal bij de eerstvolgende gelegenheid weer worden toegepast, want wat werkt moet je blijven gebruiken.

Herkenbare situatie? Dit gedrag wordt het ‘ego response’ genoemd en is het tweede niveau na de ‘vluchten of vechten’ optie. Als je eens goed nadenkt, gebeurt dit ook in een organisatie. Hoogstwaarschijnlijk niet zo duidelijk, maar toch. Ook medewerkers zijn kinderen geweest en ze hebben geleerd dat op sommige momenten deze tactiek werkt; dus waarom niet proberen met de baas of leidinggevende.

In beide situaties (met je kinderen of met je medewerkers) geldt dat het lange termijn succes van de relatie is gebaseerd op consequent en consistent gedrag. Voor iedereen en op alle identieke momenten dezelfde reactie. Dat schept duidelijkheid en zowel de kinderen als de medewerkers weten wat ze aan je hebben. En dat is wat er uiteindelijk van goed leiderschap wordt verwacht: duidelijkheid, consequent en consistent gedrag. Wellicht iets om rekening mee te houden, nu en voor de volgende vakantie.

Edwin Tuyn, Managing Director Inspired-Search & Inspired Careers