Onzekerheden en leiderschap van de toekomst

Een chimpansee die pijlen schiet op de Wall Street Journal selecteert even goed aandelen als een professionele fondsbeheerder die veel geld verdient. Dat is één van de frappante uitspraken van professor emeritus Spyros Makridakis van INSEAD tijdens het bookevent ‘Dans met kans’ in het Holland Casino in Rotterdam op 8 december.

De initiatiefnemers van het bookevent zijn Maven Publishing en Managementboek.nl. Maven Publishing is de uitgever van het in het Nederlands vertaalde boek ‘Dans met kans – Meer zekerheid door minder controle’. Makridakis is één van de drie auteurs van het boek en daarom uitgenodigd als spreker. Tijdens zijn presentatie geeft hij vele aansprekende voorbeelden van boektitels met voorspellingen over het verloop van aandelenkoersen en de economie. Al deze auteurs, experts, zijn echter door de mand gevallen, ingehaald door de werkelijkheid. Ze voorspelden crisissen terwijl de economie weer aan de betere hand was of een stijging van aandelenkoersen terwijl die juist naar beneden kelderden. Of omgekeerd.

De professor emeritus illustreert met dergelijke voorbeelden dat voorspellingen van experts vrijwel niets uithalen. Hij legt uit waarom: ‘Wat is het beste bedrijf om aandelen van te kopen? Het bedrijf dat het beste is of het beste product heeft volgens de meeste mensen. Hoe kun je uitvinden wat mensen denken? Niet, want mensen zijn irrationeel en bevooroordeeld.’

Recessiefonds
‘Zijn experts dan overbodig?’, vraagt zijn publiek. ‘Nee’, antwoordt hij, ‘maar besef dat de voorspellingen van experts net zo nauwkeurig zijn als die van de gemiddeld goed geïnformeerde, intelligente individuen en dat experts langzamer zijn in het veranderen van hun visie als nieuw bewijs boven tafel komt. Toch kunnen experts nuttig zijn, bijvoorbeeld om ons te voorzien van de laatste inzichten, de beschikbare opties met de bijbehorende voor- en nadelen en alternatieve informatiebronnen.’

Al met al onderschatten we volgens hem onzekerheid. Te voorspellen is bijvoorbeeld dat er een nieuwe crisis aan komt, maar niet wanneer en hoe ernstig. Ook is te voorspellen dat een land in problemen zal komen, maar niet welk land en in welke mate. Bovendien herhaalt de geschiedenis zich wel, maar niet exact op dezelfde manier. Dus rondom langetermijntrends zijn in grafieken vele fluctuaties waarneembaar. ‘Als we nu weten dat er weer een crisis aankomt, zorg er dan voor dat je ook voorbereid bent’, adviseert Makridakis. Hij vervolgt: ‘Waarom stellen we nu geen recessiefonds samen? Domweg, omdat we niet willen geloven dat er een recessie aankomt.’

Servant leader
Slotspreker journalist Jeroen Smit, onder meer bekend van zijn boeken over Ahold en ABN AMRO, houdt een betoog over leiderschap van de toekomst. Hij baseert zich hierbij op dat wat hij tijdens de interviews voor het tv-programma ‘Leiders Gezocht’ tot nu toe is tegengekomen. ‘Eén van zijn conclusies is dat besturen gebaat zijn met meer vrouwen. Niet één vrouw, maar minstens drie vrouwen op een totaal van zeven bestuursleden. ‘Als er bijvoorbeeld meer vrouwen in bankbesturen hadden gezeten, was de financiële crisis minder ernstig geweest, blijkt uit onderzoek in opdracht van het Brits parlement’, aldus Smit. In Nederland bestaat slechts 2,4 procent van de Raad van Besturen van beursgenoteerde ondernemingen uit vrouwen. Smit: ‘Dit percentage duidt op de grootste kapitaalvernietiging van ons land, want er studeren meer vrouwen met betere resultaten af.’

Hij gelooft dat ICT de boel behoorlijk op zijn kop gaat zetten als het gaat om leiderschap. Social media en radicale transparantie komen volgens hem de werkvloer op. ‘Collega’s gaan elkaar beoordelen. Het topdown denken verdwijnt en de leider van de 22e eeuw wordt de servant leader die in stilte reflecteert op eigen handelen. Ik denk dat dit tot beter leiderschap leidt’, besluit hij.

Het boek ‘Dans met kans’ is te bestellen bij managementboek.nl.

De tv-afleveringen van Leiders Gezocht zijn te zien bij de NTR, de onafhankelijke publieke omroep.

Ingrid Essenburg, freelancer medewerker van Supply Chain Magazine
www.bijzinnen.nl