Octrooien: een serieus supply chain risico

Stel. Je hebt een topproduct. Een concurrent heeft het marksegment ontsloten en jij kunt hetzelfde, maar dan goedkoper. En misschien zelfs beter. Je producten gaan als een trein. Maar dan komt ineens de rechter, die je verbiedt om de producten nog langer in Europa te verkopen. Ze maken volgens hem namelijk inbreuk op een octrooi van iemand anders. Dat gebeurde Samsung in een rechtszaak gestart door Apple en het overkwam ook Sony toen LG 300.000 exemplaren Playstation 3 game consoles in beslag liet nemen wegens vermeende inbreuk op octrooien van LG.

Sony had met veel publiciteit zijn nieuwe product aangekondigd, maar op het moment dat het in Rotterdam Nederland binnenkwam, werd de hele eerste lading in beslag genomen door de douane. En Samsung mag vanaf 13 oktober 2011 geen Galaxy S, S II en Ace telefoons meer verkopen in veel Europese landen, omdat deze inbreuk maken op een octrooi van Apple.

Het probleem van Samsung lijkt relatief eenvoudig op te lossen. Een software-update.  Voor enkele miljoenen telefoons. Binnen heel Europa. Binnen zeven weken. Of anders 10.000 euro per telefoon betalen die inbreuk maakt. Toch niet zo makkelijk?

Verstoring
Ik mag dan geen supply chain manager zijn en niet in detail kunnen inschatten wat de impact van de rechter hier is geweest, maar als jurist weet ik wel uit ervaring dat octrooien de supply chain flink kunnen verstoren. Wat te denken van een belangrijke toeleverancier die je geen cruciale onderdelen of grondstoffen meer kan leveren, omdat de concurrent een belangrijk octrooi heeft en de rechter jouw leverancier heeft verboden jou ook nog maar één onderdeel te leveren? Wat zijn je alternatieven?

Nu kun je ook zonder grondstoffen komen te zitten door een aardbeving in Japan. Dus tot zover een extra supply chain-risico als menig ander. Het verschil met een octrooi is echter dat niet iets onvoorspelbaars als natuurkrachten bepalen wanneer er een kink in de kabel komt. Dat doet de octrooihouder. Daarmee zijn octrooien een machtig wapen in concurrentie.

Het conflict tussen Sony en LG is veel groter dan alleen Playstations met BluRay. Sterker nog, het werkelijke conflict heeft eigenlijk niet zoveel met Playstation te maken. LG gaf de supply chain van Sony op een cruciaal moment – de introductie van de Playstation 3 – een tik en hoopt zo de winnende hand te krijgen. Of dat werkelijk zo is, zal nog moeten blijken. Maar de tik is wel aangekomen, ook al werd het beslag snel opgeheven en oordeelde de rechter dat Sony en LG terug moeten naar de onderhandelingstafel.

Apple was wat later dan de marktintroductie, maar ruim op tijd voor het Kerstseizoen. Hoe kun je een concurrent harder treffen dan zijn leveringen lam te leggen vlak voor de Kerst? Zoals gezegd, octrooien kunnen een grote bedreiging zijn, net als ze voor een andere partij een goede kans zijn: ze geven je controle over de supply chain van je concurrent. Om dat topproduct van je concurrent uit die markt te houden, dat jij met bloed zweet en tranen hebt gecreëerd.

Jasper Groot Koerkamp is Europees en Nederlands octrooigemachtigde bij Zacco