Natuurlijke cirkels

Het woord ‘duurzaam’ roept in meerdere opzichten verschillende reacties op. De economen van ING zien in april dit jaar een doorzettend herstel van de industriële activiteit in Nederland, maar er is geen sprake van een duurzaam herstel van de vraag. Kevin O’Marah van het Amerikaanse analistenbureau AMR Research verbaasde zich in zijn maandelijkse online column over de door hoop gedreven aandacht voor duurzame supply chains tijdens de recente leveranciersdag van Intel. Ook hoor je regelmatig de reactie dat voor bepaalde bedrijven duurzaamheid allang een toegepast uitgangspunt is, terwijl het voor anderen juist heel nieuw is.

Een voor mij hernieuwde invalshoek is de vergelijking van het bedrijfsleven met de natuur. Zelf ben ik al langer gefascineerd door de analogieën tussen de wereld van de mieren en supply chains. Ik was dan ook blij verrast dat in het recente boek ‘Animal Firm’, over wat bedrijven kunnen leren van de dierenwereld, voor mij nieuwe wetenswaardigheden over de innovatiekracht van mieren zijn te lezen. Dat mieren continu bezig zijn met het delen van kennis om samen effectiever te zijn en dat ze fouten maken, maar leren van elkaar hoe het beter kan. Innovatie bij mieren is een doorlopende cyclus.

In een ander interessant boek ‘Earth, Inc.’ beschouwt auteur Gregory Unruh de biosfeer als een winstgevende onderneming die doorlopend waarde creëert. De biosfeer bestuderend concludeert hij dat het geen lineaire waardeketen is, van grondstoffen ophalen tot afval uitspugen, maar een waardecyclus. Volgens Unruh kunnen bedrijven echter niet simpel een waardecyclus bouwen door de bestaande value chain om te buigen. Dat creëert alleen maar een kostbare puinhoop. Geïnspireerd door de biosfeer ziet hij vijf principes: materiaalspaarzaamheid, machtsautonomie, waardecycli, duurzame productplatformen en functie boven vorm. Door de biosfeerprincipes in deze volgorde toe te passen bereikt een bedrijf het niveau van ingebedde duurzaamheid. Maar geen enkele bedrijf kan op zichzelf duurzaam zijn; het is onderdeel van een economisch ecosysteem van klanten, leveranciers en partners.

Het duurzaam maken van een keten lijkt overzichtelijk, omdat het op papier eendimensionaal is en daarmee gemakkelijk richting aangeeft. Een waardecyclus voegt er een dimensie aan toe. Een cirkel houdt nooit op; dat klinkt vermoeiend. Maar wanneer je er eenmaal in zit dan is het logisch en vanzelfsprekend, net als de natuur.

ir. Martijn Lofvers
hoofdredacteur
martijn.lofvers@supplychainmedia.nl