Management-by-crisis

Meer dan een halve eeuw geleden introduceerde Drucker het welbekende concept management-by-objectives. Aanhanger of niet, het was een mijlpaal. Eenieder maakt ongetwijfeld in meer of mindere mate gebruik van dit raamwerk. In de decennia erna volgden minder bepalende leiderschapsstijlen, meeliftend op de management-by-frase, zoals management-by-exception, management-by-fear, management-by-walking-around (om fit te blijven vermoed ik).

Recentelijk kwam er een aanverwante, twijfelachtige managementtechniek weer aan de oppervlakte, die lijkt te ontspringen uit dwang in plaats van uit best practice. Laat ik het maar management-by-crisis noemen.

Met grote verbazing observeer ik wat er zich allemaal afspeelt in de politiek, op de beurzen en op de geldmarkten. Ten eerste een verdieping van de Eurocrisis door gebrek aan politieke daadkracht. In mijn column van mei 2010 had ik de huidige sores al aangegeven. Ik snap dat de Europese leiders mijn column niet lezen, maar als ik het kan bedenken, kunnen zij dat toch ook?

Dan zijn er van die kredietbeoordelaars met dubieus klinkende namen als Moody’s en Standard & Poor’s. Wie zijn deze mensen? Op basis waarvan pretenderen ze dat ze bedrijven en landen kunnen beoordelen op hun kredietwaardigheid? Wat waren ze aan het doen enkele jaren geleden toen ze in 2008 Lehman Brothers nog op een positief kredietwaardigheidslijstje hadden staan, en dat terwijl die op het punt van omvallen stond? Of eigenlijk nog erger, wie zijn de mensen die deze beoordelaars geloven? Caveat Emptor!

Daarnaast waren de beurskoersen weer flink aan het oplopen. Waarom was me een raadsel. Alsof de dag van vandaag flink veel beter was dan die van gisteren. Om dezelfde reden is de beursdaling van de eerste helft van augustus ook weer overdreven. En ga zo maar door. Goud blijft stijgen (ik zou niet weten wat ik mee zou moeten) en olie daalt? Volgens mij wordt olie op termijn schaarser dan goud en de komende twee decennia zijn er nog geen schaalbare alternatieven voorhanden.

Wat bovenstaande observaties gemeen hebben, is dat er lastige situaties ontstaan, die vaak voorzien hadden kunnen worden;  waarop gereageerd wordt met kortetermijnacties als branden blussen, aangewakkerd door emotie. Een bizarre managementstijl te vatten onder de noemer management-by-crisis.

En laat management-by-crisis nou precies de stijl zijn waaraan wij als supply chain professionals ons de afgelopen decennia hebben ontvochten. Van een ondergeschikte functie, die dagelijks de crisis tussen verkoop en productie mocht bezweren, naar een overzienende rol, die vooruitziet, plant en levert, en eventuele toekomstige problemen bij de wortel aanpakt. Misschien kunnen ze nog wat van ons leren?

Jaap-Willem Bijsterbosch – Managing Director, TruEconomy Consulting