Column Produce: Lean in de bouwsector

Door Bert van Eekhout

In de jaren dat ik bij adviesbureaus actief ben geweest, was er met enige regelmaat wel een initiatief om voor de bouwsector adviesdiensten te ontwikkelen. In de bouw ging veel geld om, dus dat was sowieso interessant. Steevast was het uitgangspunt dat in de bouw veel te verbeteren zou zijn. Eenieder had wel een ervaring met bouwondernemingen die niet op tijd opleverden, zaken vergeten waren, fout op fout stapelden, enzovoort. Als je een auto koopt, accepteer je geen krasje in de lak of een scheur in de bekleding, maar huizen werden en worden nog steeds opgeleverd met veertig tot zestig opleveringsfouten. Dit moest beter kunnen. Maar hoe moest deze sector worden benaderd?

Uitgaande van onze kennis en ervaring dachten we al snel aan oplossingen in de trant van betere logistieke besturing van de materiaalstroom, betere planningsmethoden, mechanisering en automatisering van het handwerk, betere calculatiemethoden en een lean-organisatie van de bouwplaats, dat wil zeggen elimineren van iedere verspilling. Achter een bureau kun je heel goede concepten en ideeën ontwikkelen, maar je moet met je laarzen in de modder hebben gestaan wil je in de bouw enige voet aan de grond krijgen. Bij het benaderen van bouwbedrijven vingen we dan ook bot. We waren niet in staat om de bouwsector warm te maken voor nieuwe concepten en ideeën. Onze schone kantoorhanden hielpen daar zeker niet bij.

Inmiddels is er toch wel het een en ander veranderd in de bouwsector. Sinds enige jaren bestaat het Keurmerk Klantgericht Bouwen. Dit keurmerk wordt toegekend aan bouwbedrijven die woningen opleveren met aanzienlijk minder oplevergebreken en die duidelijk beter scoren op het gebied van dienstverlening. Kenmerkend is dat het kwaliteitsgericht denken in de vezels van deze bedrijven zit. Verbeteringen zijn vaak eenvoudige aanpassingen, zoals een zandlaag op bouwprojecten, zodat bouwvakkers niet in de modder hoeven te lopen, goed gereedschap, standaard twee keer schilderen en de woning schoonhouden tijdens de bouw.

Onlangs was ik op een bouwproject van een onderneming met dit keurmerk. De bouwplaats was keurig opgeruimd, materiaal en gereedschappen stonden op een vaste plaats, de werkomgeving was handig ingericht en een zandlaag voorkwam onnodige waterplassen. Dit was de lean-organisatie van de bouwplaats die we destijds voor ogen hadden. Hopelijk gaan meer bouwers dit voorbeeld volgen.