Griekse mythe

Meerdere van mijn welgewaardeerde collega’s zijn Grieken. Laatst sprak ik met een van hen en op mijn openingsvraag hoe het met hem ging, antwoordde hij in vol besef van de kritieke situatie: ‘Helemaal goed. De zon schijnt en het regent miljarden euro’s.’ Goede ingrediënten voor een mythe: een Griekse god laat de hemel opensplijten en het geld komt tevoorschijn… Leuk, maar nee. Dit is geen mythe, maar een feit: de zon schijnt er en de miljarden zijn overgemaakt, en niet door een Griekse god.

Het Griekse kredietdrama heeft wel zeer duidelijk blootgelegd in wat voor een suboptimale staat de Europese Unie (EU) verkeert. Goede mechanismen als vrij verkeer van mensen en goederen en de Europese munteenheid, de euro, hebben ons en andere lidstaten veel voorspoed gebracht.

Desondanks is er nog veel, héél veel optimalisatie uit Europa te halen. Denk maar eens aan de 27 nationale regeringen, met hun 27 nationale wet- en regelgevingen, hun 27 nationale fiscale instrumenten, hun 27 nationale begrotingen en hun evenzovele nationale centrale banken. Dan is er misschien wel een Europese Centrale Bank en een soort van EU-president, maar dat zijn slechts schertsvertoningen. Veel macht hebben ze immers niet.
Het is net supply chain management, niet? Je gaat pas echt optimaal in en met de keten functioneren als je gezamenlijk een integraal plan hebt, slechts één versie van de werkelijkheid; daar een set van processen en technologie voor hebt à la sales & operations planning, gestructureerd in een afgestemde organisatie. En dat is geen mythe, want meer en meer organisaties hebben dit op orde.

Dat zou wat zijn, als de EU met één beleid, één echte centrale bank, één fiscaal beleid en één begroting had, en daarnaast nog mogelijkheden tot centrale correctieve acties bij afwijkingen binnen de deellidstaten. Eén wereld of helemaal geen wereld, zoals econoom Arnold Heertje al zei.

Wel, door complexe recente én minder recente historie is het niet gemakkelijk om stukjes van de soevereiniteit op te geven ten bate van centrale aansturing. In de huidige situatie zijn we dan ook half verlamd in de EU. Wel een munt, een halfgaar stabiliteitspact en feitelijk geen invloed op naleving ervan.

Hoewel het geïntegreerd plannen, uitvoeren en meten de enige oplossing is, zal dit voor de EU nog lang een mythe blijven.

Drs. Jaap Willem Bijsterbosch is managing director bij TruEconomy Consulting
JwBijsterbosch@trueconomy.com