Fl€xibilitijd

Al 20 jaar geleden, toen ik nog bedrijfskundige in opleiding was, was flexibiliteit in bedrijfskundige opleidingen een toverwoord: het vermogen om op verandering te kunnen reageren. Van belang voor elk bedrijf, maar hoe daarmee om te gaan was een raadsel. Dat vertelde de leerstof niet. De meeste bedrijven gaven invulling aan flexibiliteit door outsourcen van non-coreprocessen en waardoor ze minder verticaal geïntegreerd gingen opereren. Transport en voorraad werden uitbesteed aan logistiek dienstverleners, productie aan contract manufacturers, contract design manufacturers of soms zelfs aan original design manufacturers. Hierdoor hadden bedrijven minder ballast en meer flexibiliteit om tijdig te kunnen wenden en keren. Tenminste, zolang ze wisten wat er komen ging.

Nu, twee jaar na de Lehman Brothers, heeft nagenoeg iedereen het zuur van die flexibiliteit – of gebrek daaraan – geproefd. Niks snel kunnen wenden en keren, en masse werkkapitaal vrijmaken door voorraden te verlagen en zo kunstmatig de vraag met tientallen procenten laten zakken. De verknipte keten bevat vele ontkoppelpunten waar informatie, en daarmee mogelijkheid om te reageren, matig is.

Zijn er ook wijze lessen geleerd in deze roerige tijd? Geen dag gaat voorbij zonder een bericht dat we het erg lastig hebben met de, slechts langzaam, opkomende economische groei. Tekort aan halffabricaten, te lage voorraden, gebrek aan transport- of productiecapaciteit en klantorders die erdoor worden misgelopen.

De komende twee jaar zullen de verschillen worden gemaakt voor de komende 20 jaar: wie heeft er opgelet en wie niet? Wie kan flexibiliteit in zijn of haar keten bouwen? De eerste stap is om zoveel mogelijk zicht te creëren in je keten; dus niet alleen vraag van je klant, maar ook de klant van je klant et cetera. Natuurlijk is ook zicht upstream noodzakelijk. Hoe meer zicht, hoe meer reactietijd. Echter, dit is slechts de helft van de oplossing.

Hoe kun je flexibel zijn gericht op gebeurtenissen die je niet kunt zien aankomen? De versnipperde keten zal niet meer verticaal gaan integreren, dus moet er een ander antwoord zijn. Een van de krachtigste oplossingen ligt op het vlak van de opbouw van je keten, het stoppen met optimaliseren (ja, je leest het goed) en de statistische wetmatigheid dat supply chain-kosten altijd een platte distributie hebben rond het optimum.

Wie het weet mag het mailen, in de volgende column de oplossing.

Drs. Jaap Willem Bijsterbosch is managing director bij TruEconomy Consulting
JwBijsterbosch@trueconomy.com