De toekomst van de uitgeverij, zomer 2010

Eindelijk heb ik ontdekt wat de toekomst van de uitgeverij is. Eigenlijk bij toeval heb ik in mijn zomervakantie allerlei boeken gelezen met hoofdpersonen werkzaam in de uitgeefwereld. En ook heb ik nog een tv-serie op dvd gezien met een journalist in de hoofdrol.

Geen website
Alleen de kersverse roman ‘The Imperfctionists’ van Tom Rachman had ik bewust uitgekozen, omdat het afspeelt bij een ongebruikelijke uitgeverij van een Engelstalige krant in Rome. In deze hilarische roman draait elk hoofdstuk om een andere functie bij de uitgeverij: de buitenlandcorrespondent, de eindredacteur, de hoofdredacteur, de vormgever, de schrijver van overlijdensberichten, de uitgever, de freelancer en de lezer.

De krant, waarvan de titel nooit duidelijk wordt, heeft een door de jaren heen constant dalend abonneebestand. De krant heeft dan ook niet eens een website. Maar ook met een website zou deze internationale krant hopeloos verloren zijn bij een gebrek aan een eigen insteek en doelgroep.

Redactionele formule
Na ‘The Imperfctionists’ ben ik net als anderhalf miljoen andere Nederlanders aan de thrillertrilogie van Stieg Larsson begonnen. In het eerste deel ‘Mannen die vrouwen haten’ trof mij gelijk de overeenkomst tussen de hoofdpersoon en mijzelf. Net als ik is de hoofdpersoon Mikael Blomkvist 42 jaar en eigenaar en uitgever van een eigenzinnig maandblad, hij van Millennium en ik van Supply Chain Magazine. Zijn magazine Millennium is te typeren als een linkse variant van de Quote, die drijft op onthullingsjournalistiek. De advertentiemarkt staat voor Millennium voortdurend onder druk.

Na een waanzinnige landelijke scoop stijgt de betaalde oplage en krijgt het blad opeens veel meer vrouwelijke lezers. De uitgever waarschuwt de hoofdredacteur ervoor de redactionele formule niet te veel aan te passen aan de nieuwe lezersdoelgroep. Dat deed me gelijk denken aan het advies van een oude leermeester van mij. Hij vertelde dat een kwart van een joods maandblad christen was. Je moest volgens hem niet de fout maken vanwege deze doelgroepsamenstelling opeens ook over christenen te gaan schrijven, want daarvoor hadden ze juist niet een abonnement genomen.

Duidelijke doelgroep
De schrijnende en indrukwekkende oorlogsroman ‘Haar naam was Sarah’ van Tatiana de Rosnay las ik vanwege mijn aanhoudende interesse voor de Tweede Wereldoorlog. (Ik dacht dat na het uitgebreide onderzoek voor en het schrijven van mijn oorlogsroman ‘Dodenmars’ ik niet meer zou worden onder verrast door ervaringen uit deze oorlog.) De hoofdpersoon en verteller van deze roman is de Amerikaanse hoofdpersoon Julia Jarmond die schrijft voor een Engelstalig maandblad voor expats in Parijs.

Ook in dit boek draait het om vastberaden onderzoek, in dit geval om het achterhalen wat er met een tienjarig Joods meisje is gebeurd dat aan een razzia ontsnapt. Los van de centrale boodschap over de Jodenvervolging en de ontkenning van (Franse) deelname erin realiseerde ik maar weer eens dat het cruciaal is voor welke duidelijk gedefinieerde doelgroep een magazine schrijft.

Rolling Stone
Maar het muntje voor wat betreft de toekomst van de uitgeverij viel pas echt bij het bekijken van de geniale en waarheidsgetrouwe tv-serie ‘Generation Kill’. Deze serie van het Amerikaanse televisiekanaal HBO (onder andere bekend van ‘The Sopranos’) gaat over de ‘embedded journalist’ Evan Wright van maandblad Rolling Stone die tijdens de tweede Golfoorlog meerijdt met het Eerste Verkenningsbataljon van de US Marines aan de punt van de invasiemacht. Uiteraard komt uit deze serie goed naar voren dat je als journalist pas echt weet wat er speelt als je middenin in de actie zit. Persconferenties zijn saai, voorgekookt en dus oninteressant.

Wat pas echt bij mij de ogen deed openen was de documentaires over het maken van deze zevendelige serie. De 22 acteurs, waaronder twee militairen die zichzelf speelden, kregen een uitgebreide militaire training, Ze erkenden na de lange filmopnames in Afrika naar elkaar toe te zijn gegroeid en nog steeds onderling intensief contact te onderhouden.

Verbinderij
De oude uitgeverij gaf een magazine uit en verspreidde deze onder een zo groot mogelijke doelgroep om de veeleisende adverteerders te pleasen. De nieuwe variant focust zich uitsluitend op de absolute kern van de doelgroep, brengt deze fysiek bij elkaar en verbindt hen op een inhoudelijk relevante, maar ook verrassende manier. Om dit tot stand te brengen gaat Supply Chain Magazine binnenkort de betaalde SCM Executive Club lanceren, uitsluitend voor supply chain directeuren met pan-Europese verantwoordelijkheid. Het woord ‘uitgeverij’ hoort tot de prehistorie; de nieuwe term is ‘de verbinderij’.

ir. Martijn Lofvers, uitgever & hoofdredacteur Supply Chain Magazine
martijn.lofvers@supplychainmedia.nl