De (on)mogelijkheden van Brazilië

Brazilië is een land met ongekende mogelijkheden. De meeste industrie bevindt zich aan de oostkust, waar de infrastructuur redelijk goed is, maar de belastingstructuren zijn er uitermate complex en de doorlooptijden in de havens zijn lang en onvoorspelbaar. Dat blijkt uit een LinkedIn-discussie over bottlenecks in de supply chain van Supply Chain Magazine binnen de gelijknamige LinkedIn-groep.

Infrastructuur

De stelling die de redactie van Supply Chain Magazine poneerde was: Brazilië is een enorme ‘emerging market, maar de Amazone en de zijrivieren vormen de enige normale infrastructuur en daarmee de belangrijkste bottleneck in de supply chains. ‘Brazilië is een land met een ongekend potentieel en heeft zeker uitdagingen op het gebied van de infrastructuur’, vindt Robert Steenhof, Managing Partner bij Riverland Management Consultants.

Steenhof zegt dat de economische centra zich hoofdzakelijk in de kuststaten bevinden waar de (wegen)infrastructuur een stuk beter is dan in het binnenland en dat het gebruik van de Amazone en de zijrivieren hier niet eens een optie is. ‘Een van de uitzonderingen op het bovenstaande is Manaus, een stad met twee miljoen inwoners waar zich een aantal vrijhandelszones bevinden en waar een duidelijke focus is om het gebied verder economisch te ontwikkelen.’

Kees Verweij, principal consultant Freight Transport and Logistics bij Buck Consultants International weet dat Philips onderdelen en componenten voor Dvd-spelers uit China importeert, ze in elkaar schroeft in Manaus en verkoopt ze via het kantoor in Sao Paulo op de Braziliaanse markt. De onderdelen worden gemaakt in het Chinese Shenzhen en arriveren na 6 weken over water in het Braziliaanse Manaus. ‘Daarna is er een oponthoud van 2 weken bij de douane. Als Philips de Dvd-spelers geproduceerd heeft, gaan ze 800 km per boot naar Porto Velho en vanuit daar 8000 kilometer over land naar Sao Paulo, een trip van 11 dagen. ‘Ondanks al deze extra afstanden is het vanwege de vrijhandelszone 8 procent goedkoper om het in Manaus te produceren voor de Braziliaanse markt’, aldus Verweij.

Ujendre Ramautarsing, eigenaar van adviesbureau The Smartest Connection, laat weten dat haven- en douaneformaliteiten wel een bottleneck kunnen zijn: ‘Hoewel Brazilië een mooie kustlijn heeft, zijn de havens een bottleneck zijn als het op importeren aankomt. De doorlooptijden in de haven zijn lang en onvoorspelbaar, en het personeel heeft geen moeite met stakingen.

Fiscale structuur

Daarnaast blijkt de fiscale structuur behoorlijk complex te zijn. ‘Er zijn ook nog eens verschillen per regio die de interne handel ook nog kunnen compliceren’, zegt Ramautarsing. Ook Arthur Weesie, senior sourcing manager en supply chain development bij Vanderlande Industries, heeft hier ervaring mee. ‘Belastingstructuren zijn echt gecompliceerd. Voor mensen die dachten dat India lastig was, Brazilië spant de kroon. Een welgemeend advies: Zoek een goede customs broker met een goede naam en juridische kennis.’

Raymond de Looze, RED Business Restructuring: ‘Het land kent een complex systeem met veel afwijkingen van de internationale standaarden. Vooral op het gebied van de indirecte belastingen en bronbelastingen kunnen grote problemen ontstaan. Voor grote ondernemingen zal dit vaak betekenen dat een maatwerk oplossing voor Brazilië bedacht moet worden.’

Verder is het goed zaken doen. ‘Verwacht echter geen prijsniveaus als in India en China, want ze liggen op (Zuid) Europees niveau. En eis terplekke actie, want eenmaal terug in Nederland gebeurt er niet veel meer’, zegt Weesie.

Executive searcher Edwin Tuyn van voegt nog toe dat de mensen die er wonen toegankelijk zijn en dat zeker de jonge generatie (tot 30-35 jaar) vaak goed opgeleid is en hun talen spreekt. ‘Vele internationale bedrijven zoals Unilever, Danone, Diageo en Philips hebben excellente professionals vanuit Brazilië in Europese organisatie. Wellicht zijn de Brazilianen van de BRIC landen de meest open mensen en als je er aandacht aan besteed erg goed zaken mee te doen.’