Column Produce: Monkey see monkey do

Door Bianca Scholten

Veel productiebedrijven streven naar een hoger ‘maturity level’, bijvoorbeeld door systemen te implementeren voor het behoud van kennis. Je wilt immers niet dat met het vertrek van medewerkers ook de expertise het bedrijf verlaat. En nieuwkomers moeten zo snel mogelijk worden ingewerkt. Moeilijk? Nee hoor. Zelfs apen snappen hoe dat werkt…

Laatst zag ik een documentaire waarin een groep chimpansees een ruimte werd binnengelaten met in het midden een keukentrap waarboven een banaan bungelde. De dieren bekeken eerst op hun gemak de zaal. Plotseling kreeg een van hen de banaan in de gaten. Onder luid gekrijs rende hij naar het trapje. Andere apen volgden hem en al vechtend probeerden ze de banaan te pakken. Op dat moment spoten onderzoekers de hele groep nat met een brandslang. Daarna vervingen ze één aap door een nieuwe. Toen deze de banaan zag hangen, klom hij enthousiast het trapje op. Opnieuw werd de hele groep natgespoten. Daarna verwijderden de onderzoekers wederom een aap uit de groep en lieten een nieuwe de ruimte betreden.

Zo herhaalde dit zich een aantal malen, tot de chimpansees er genoeg van hadden. Toen wederom een nieuwe aap de ruimte betrad en het trapje op wilde klimmen, staken de anderen hier dan ook een stokje voor; ze trokken de nieuwkomer van het trapje af. Daarna vervingen de onderzoekers weer een van de apen. Ook de volgende werd van het trapje getrokken in zijn poging de banaan te pakken. De onderzoekers gingen net zo lang door met het vervangen van apen, totdat er geen enkele aap meer was die nog had meegemaakt dat de groep werd natgespoten. Op dat moment lieten ze weer een nieuwe aap in de groep, die natuurlijk ook de banaan probeerde te pakken. En wat gebeurde er: de andere chimpansees trokken ook hem van de trap af, ook al wist geen van hen waarom!

Terug naar de mens en het productiebedrijf. Laat die brandslang maar liever hangen; een beter alternatief is het documenteren van optimale processen en monitoren van de opvolging van procedures. En gratis fruit uitdelen, doet het ook altijd goed.