Blame & shame

Goedenavond, dit is het acht uur journaal van 3 november 2010. Ook dit jaar blijven de koplopers in de VBDO benchmark maatschappelijk verantwoord ketenbeheer op eenzame hoogte. De runners up van vorig jaar hebben zich wel verbeterd, maar zijn niet heel veel dichterbij gekomen. In de staart vallen X en Y op: ze scoren al vijf jaar op rij lager dan een 2.’

Het zal niet zomaar de opening van het NOS Journaal halen, maar interessant is de benchmark van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO)  zeker wel. De top is vrij smal, maar bestaat wel uit echt vooruitstrevende bedrijven op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een interessant aspect is dat Akzo Nobel in twee jaar tijd een sprong heeft gemaakt van een 3,5 naar een 9-. In sporttermen van degradatiekandidaat tot kampioensploeg. Doping? Nee, daar zit heel gericht beleid achter, omgezet in concrete daden. Een mooi voorbeeld is het leveranciersmanagement van AkzoNobel. Dit beperkt zich niet tot het uitvoeren van audits, maar gaat duidelijk een stap verder door samen met leveranciers te werken aan het verduurzamen van de keten.

De benchmarkrapportage is publiek toegankelijk via de VBDO-website, dus u kunt zelf opzoeken wie koplopers en achterblijvers zijn. Voor de staartbedrijven heb ik trouwens meer letters nodig: vijf van de in totaal veertig beoordeelde bedrijven scoren al vier jaar op rij een 2 of lager.

Voor mij blijft het onbegrijpelijk dat je dit als management laat gebeuren. Mogelijke verklaringen? Het meetinstrument deugt niet: ‘We doen wel veel, maar het wordt niet meegenomen’. Andere prioriteiten (‘Aandeelhouders kijken vooral naar financiële prestaties’) en oh ja, het was ook nog eens crisis. Okay, maar toch niet vier jaar op rij?!

En zo kunt u er misschien nog wel een paar bedenken. Het doet mij allemaal te veel denken aan argumenten als valutaire tegenwind en (oneerlijke) buitenlandse concurrentie. Ofwel: bij tegenvallende prestaties wordt vooral gekeken naar externe factoren, te weinig wordt het eigen functioneren kritisch onder de loep genomen.

Het lijkt mij verstandig om de energie die gaat zitten in defensief, negativistisch denken om te zetten in positieve daden. VBDO-koplopers als AkzoNobel, Philips, DSM, Unilever en Reed Elsevier laten zien dat daarmee aansprekende resultaten te behalen zijn. Voor de benchmark van 2010 bent u te laat, maar vanaf 2011 kunt u de vruchten gaan plukken.

Bart Vos is NEVI hoogleraar Inkoopmanagement aan de Universiteit van Tilburg en expert partner bij Coppa Consultancy.

bart.vos@coppa.nl